२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
तर्क् (तर्कँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0311
धात्वर्थ: भाषायाम् — बोलना, कहना, प्रकाशित होना, चमकना, तर्क करना, कल्पना करना, वाद करना, शंका करना (to speak, to talk)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कति / तर्कयति तर्कतः / तर्कयतः तर्कन्ति / तर्कयन्ति मध्यम तर्कयसि / तर्कसि तर्कथः / तर्कयथः तर्कथ / तर्कयथ उत्तम तर्कयामि / तर्कामि तर्कयावः / तर्कावः तर्कयामः / तर्कामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कतात् / तर्कताद् / तर्कतु / तर्कयतात् / तर्कयताद् / तर्कयतु तर्कताम् / तर्कयताम् तर्कन्तु / तर्कयन्तु मध्यम तर्क / तर्कतात् / तर्कताद् / तर्कय / तर्कयतात् / तर्कयताद् तर्कतम् / तर्कयतम् तर्कत / तर्कयत उत्तम तर्कयाणि / तर्काणि तर्कयाव / तर्काव तर्कयाम / तर्काम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतर्कत् / अतर्कद् / अतर्कयत् / अतर्कयद् अतर्कताम् / अतर्कयताम् अतर्कन् / अतर्कयन् मध्यम अतर्कः / अतर्कयः अतर्कतम् / अतर्कयतम् अतर्कत / अतर्कयत उत्तम अतर्कम् / अतर्कयम् अतर्कयाव / अतर्काव अतर्कयाम / अतर्काम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयेत् / तर्कयेद् / तर्केत् / तर्केद् तर्कयेताम् / तर्केताम् तर्कयेयुः / तर्केयुः मध्यम तर्कयेः / तर्केः तर्कयेतम् / तर्केतम् तर्कयेत / तर्केत उत्तम तर्कयेयम् / तर्केयम् तर्कयेव / तर्केव तर्कयेम / तर्केम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयिष्यति / तर्किष्यति तर्कयिष्यतः / तर्किष्यतः तर्कयिष्यन्ति / तर्किष्यन्ति मध्यम तर्कयिष्यसि / तर्किष्यसि तर्कयिष्यथः / तर्किष्यथः तर्कयिष्यथ / तर्किष्यथ उत्तम तर्कयिष्यामि / तर्किष्यामि तर्कयिष्यावः / तर्किष्यावः तर्कयिष्यामः / तर्किष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयिता / तर्किता तर्कयितारौ / तर्कितारौ तर्कयितारः / तर्कितारः मध्यम तर्कयितासि / तर्कितासि तर्कयितास्थः / तर्कितास्थः तर्कयितास्थ / तर्कितास्थ उत्तम तर्कयितास्मि / तर्कितास्मि तर्कयितास्वः / तर्कितास्वः तर्कयितास्मः / तर्कितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ततर्क / तर्कयाञ्चकार / तर्कयामास / तर्कयाम्बभूव ततर्कतुः / तर्कयाञ्चक्रतुः / तर्कयामासतुः / तर्कयाम्बभूवतुः ततर्कुः / तर्कयाञ्चक्रुः / तर्कयामासुः / तर्कयाम्बभूवुः मध्यम ततर्किथ / तर्कयाञ्चकर्थ / तर्कयामासिथ / तर्कयाम्बभूविथ ततर्कथुः / तर्कयाञ्चक्रथुः / तर्कयामासथुः / तर्कयाम्बभूवथुः ततर्क / तर्कयाञ्चक्र / तर्कयामास / तर्कयाम्बभूव उत्तम ततर्क / तर्कयाञ्चकर / तर्कयाञ्चकार / तर्कयामास / तर्कयाम्बभूव ततर्किव / तर्कयाञ्चकृव / तर्कयामासिव / तर्कयाम्बभूविव ततर्किम / तर्कयाञ्चकृम / तर्कयामासिम / तर्कयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अततर्कत् / अततर्कद् / अतर्कीत् / अतर्कीद् अततर्कताम् / अतर्किष्टाम् अततर्कन् / अतर्किषुः मध्यम अततर्कः / अतर्कीः अततर्कतम् / अतर्किष्टम् अततर्कत / अतर्किष्ट उत्तम अततर्कम् / अतर्किषम् अततर्काव / अतर्किष्व अततर्काम / अतर्किष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्क्यात् / तर्क्याद् तर्क्यास्ताम् तर्क्यासुः मध्यम तर्क्याः तर्क्यास्तम् तर्क्यास्त उत्तम तर्क्यासम् तर्क्यास्व तर्क्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतर्कयिष्यत् / अतर्कयिष्यद् / अतर्किष्यत् / अतर्किष्यद् अतर्कयिष्यताम् / अतर्किष्यताम् अतर्कयिष्यन् / अतर्किष्यन् मध्यम अतर्कयिष्यः / अतर्किष्यः अतर्कयिष्यतम् / अतर्किष्यतम् अतर्कयिष्यत / अतर्किष्यत उत्तम अतर्कयिष्यम् / अतर्किष्यम् अतर्कयिष्याव / अतर्किष्याव अतर्कयिष्याम / अतर्किष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयते तर्कयेते तर्कयन्ते मध्यम तर्कयसे तर्कयेथे तर्कयध्वे उत्तम तर्कये तर्कयावहे तर्कयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयताम् तर्कयेताम् तर्कयन्ताम् मध्यम तर्कयस्व तर्कयेथाम् तर्कयध्वम् उत्तम तर्कयै तर्कयावहै तर्कयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतर्कयत अतर्कयेताम् अतर्कयन्त मध्यम अतर्कयथाः अतर्कयेथाम् अतर्कयध्वम् उत्तम अतर्कये अतर्कयावहि अतर्कयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयेत तर्कयेयाताम् तर्कयेरन् मध्यम तर्कयेथाः तर्कयेयाथाम् तर्कयेध्वम् उत्तम तर्कयेय तर्कयेवहि तर्कयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयिष्यते तर्कयिष्येते तर्कयिष्यन्ते मध्यम तर्कयिष्यसे तर्कयिष्येथे तर्कयिष्यध्वे उत्तम तर्कयिष्ये तर्कयिष्यावहे तर्कयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयिता तर्कयितारौ तर्कयितारः मध्यम तर्कयितासे तर्कयितासाथे तर्कयिताध्वे उत्तम तर्कयिताहे तर्कयितास्वहे तर्कयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयाञ्चक्रे / तर्कयामास / तर्कयाम्बभूव तर्कयाञ्चक्राते / तर्कयामासतुः / तर्कयाम्बभूवतुः तर्कयाञ्चक्रिरे / तर्कयामासुः / तर्कयाम्बभूवुः मध्यम तर्कयाञ्चकृषे / तर्कयामासिथ / तर्कयाम्बभूविथ तर्कयाञ्चक्राथे / तर्कयामासथुः / तर्कयाम्बभूवथुः तर्कयाञ्चकृढ्वे / तर्कयामास / तर्कयाम्बभूव उत्तम तर्कयाञ्चक्रे / तर्कयामास / तर्कयाम्बभूव तर्कयाञ्चकृवहे / तर्कयामासिव / तर्कयाम्बभूविव तर्कयाञ्चकृमहे / तर्कयामासिम / तर्कयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अततर्कत अततर्केताम् अततर्कन्त मध्यम अततर्कथाः अततर्केथाम् अततर्कध्वम् उत्तम अततर्के अततर्कावहि अततर्कामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयिषीष्ट तर्कयिषीयास्ताम् तर्कयिषीरन् मध्यम तर्कयिषीष्ठाः तर्कयिषीयास्थाम् तर्कयिषीढ्वम् / तर्कयिषीध्वम् उत्तम तर्कयिषीय तर्कयिषीवहि तर्कयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतर्कयिष्यत अतर्कयिष्येताम् अतर्कयिष्यन्त मध्यम अतर्कयिष्यथाः अतर्कयिष्येथाम् अतर्कयिष्यध्वम् उत्तम अतर्कयिष्ये अतर्कयिष्यावहि अतर्कयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्क्यते तर्क्येते तर्क्यन्ते मध्यम तर्क्यसे तर्क्येथे तर्क्यध्वे उत्तम तर्क्ये तर्क्यावहे तर्क्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्क्यताम् तर्क्येताम् तर्क्यन्ताम् मध्यम तर्क्यस्व तर्क्येथाम् तर्क्यध्वम् उत्तम तर्क्यै तर्क्यावहै तर्क्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतर्क्यत अतर्क्येताम् अतर्क्यन्त मध्यम अतर्क्यथाः अतर्क्येथाम् अतर्क्यध्वम् उत्तम अतर्क्ये अतर्क्यावहि अतर्क्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्क्येत तर्क्येयाताम् तर्क्येरन् मध्यम तर्क्येथाः तर्क्येयाथाम् तर्क्येध्वम् उत्तम तर्क्येय तर्क्येवहि तर्क्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तर्कयिष्यते / तर्किष्यते तर्कयिष्येते / तर्किष्येते तर्कयिष्यन्ते / तर्किष्यन्ते मध्यम तर्कयिष्यसे / तर्किष्यसे तर्कयिष्येथे / तर्किष्येथे तर्कयिष्यध्वे / तर्किष्यध्वे उत्तम तर्कयिष्ये / तर्किष्ये तर्कयिष्यावहे / तर्किष्यावहे तर्कयिष्यामहे / तर्किष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त तर्कण — — तर्कणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त तर्कक तर्ककः तर्किका तर्ककम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त तर्कितृ तर्किता तर्कित्री तर्कितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त तर्क्य तर्क्यः तर्क्या तर्क्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त तर्क्य तर्क्यः तर्क्या तर्क्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) तर्कितव्य तर्कितव्यः तर्कितव्या तर्कितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त तर्कणीय तर्कणीयः तर्कणीया तर्कणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) तर्कित तर्कितः तर्किता तर्कितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) तर्कितवत् तर्कितवान् तर्कितवती तर्कितवत् / तर्कितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) तर्कत् तर्कन् तर्कन्ती तर्कत् / तर्कद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त तर्किष्यत् तर्किष्यन् तर्किष्यती / तर्किष्यन्ती तर्किष्यत् / तर्किष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) तर्कयमाण तर्कयमाणः तर्कयमाणा तर्कयमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) तर्कित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रतर्क्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) तर्कितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय तर्कम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त तर्क तर्कः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त तर्क्ति — तर्क्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ततर्क्वस् ततर्क्वान् ततर्कुषी ततर्क्वत् / ततर्क्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।