🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:35:52 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

दंस् (दसिँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0317
धात्वर्थ: भाषायाम् — बोलना (to speak, to talk)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदंसति / दंसयतिदंसतः / दंसयतःदंसन्ति / दंसयन्ति
मध्यमदंसयसि / दंससिदंसथः / दंसयथःदंसथ / दंसयथ
उत्तमदंसयामि / दंसामिदंसयावः / दंसावःदंसयामः / दंसामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदंसतात् / दंसताद् / दंसतु / दंसयतात् / दंसयताद् / दंसयतुदंसताम् / दंसयताम्दंसन्तु / दंसयन्तु
मध्यमदंस / दंसतात् / दंसताद् / दंसय / दंसयतात् / दंसयताद्दंसतम् / दंसयतम्दंसत / दंसयत
उत्तमदंसयानि / दंसानिदंसयाव / दंसावदंसयाम / दंसाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदंसत् / अदंसद् / अदंसयत् / अदंसयद्अदंसताम् / अदंसयताम्अदंसन् / अदंसयन्
मध्यमअदंसः / अदंसयःअदंसतम् / अदंसयतम्अदंसत / अदंसयत
उत्तमअदंसम् / अदंसयम्अदंसयाव / अदंसावअदंसयाम / अदंसाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदंसयेत् / दंसयेद् / दंसेत् / दंसेद्दंसयेताम् / दंसेताम्दंसयेयुः / दंसेयुः
मध्यमदंसयेः / दंसेःदंसयेतम् / दंसेतम्दंसयेत / दंसेत
उत्तमदंसयेयम् / दंसेयम्दंसयेव / दंसेवदंसयेम / दंसेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदंसयिष्यति / दंसिष्यतिदंसयिष्यतः / दंसिष्यतःदंसयिष्यन्ति / दंसिष्यन्ति
मध्यमदंसयिष्यसि / दंसिष्यसिदंसयिष्यथः / दंसिष्यथःदंसयिष्यथ / दंसिष्यथ
उत्तमदंसयिष्यामि / दंसिष्यामिदंसयिष्यावः / दंसिष्यावःदंसयिष्यामः / दंसिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदंसयिता / दंसितादंसयितारौ / दंसितारौदंसयितारः / दंसितारः
मध्यमदंसयितासि / दंसितासिदंसयितास्थः / दंसितास्थःदंसयितास्थ / दंसितास्थ
उत्तमदंसयितास्मि / दंसितास्मिदंसयितास्वः / दंसितास्वःदंसयितास्मः / दंसितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदंसयाञ्चकार / दंसयामास / दंसयाम्बभूव / ददंसदंसयाञ्चक्रतुः / दंसयामासतुः / दंसयाम्बभूवतुः / ददंसतुःदंसयाञ्चक्रुः / दंसयामासुः / दंसयाम्बभूवुः / ददंसुः
मध्यमदंसयाञ्चकर्थ / दंसयामासिथ / दंसयाम्बभूविथ / ददंसिथदंसयाञ्चक्रथुः / दंसयामासथुः / दंसयाम्बभूवथुः / ददंसथुःदंसयाञ्चक्र / दंसयामास / दंसयाम्बभूव / ददंस
उत्तमदंसयाञ्चकर / दंसयाञ्चकार / दंसयामास / दंसयाम्बभूव / ददंसदंसयाञ्चकृव / दंसयामासिव / दंसयाम्बभूविव / ददंसिवदंसयाञ्चकृम / दंसयामासिम / दंसयाम्बभूविम / ददंसिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदंसीत् / अदंसीद् / अददंसत् / अददंसद्अदंसिष्टाम् / अददंसताम्अदंसिषुः / अददंसन्
मध्यमअदंसीः / अददंसःअदंसिष्टम् / अददंसतम्अदंसिष्ट / अददंसत
उत्तमअदंसिषम् / अददंसम्अदंसिष्व / अददंसावअदंसिष्म / अददंसाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदंस्यात् / दंस्याद्दंस्यास्ताम्दंस्यासुः
मध्यमदंस्याःदंस्यास्तम्दंस्यास्त
उत्तमदंस्यासम्दंस्यास्वदंस्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदंसयिष्यत् / अदंसयिष्यद् / अदंसिष्यत् / अदंसिष्यद्अदंसयिष्यताम् / अदंसिष्यताम्अदंसयिष्यन् / अदंसिष्यन्
मध्यमअदंसयिष्यः / अदंसिष्यःअदंसयिष्यतम् / अदंसिष्यतम्अदंसयिष्यत / अदंसिष्यत
उत्तमअदंसयिष्यम् / अदंसिष्यम्अदंसयिष्याव / अदंसिष्यावअदंसयिष्याम / अदंसिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें