२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
वृज् (वृजीँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0344
धात्वर्थ: वर्जने — छोड़ना, वर्जित करना (to leave, to abandon)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जति / वर्जयति वर्जतः / वर्जयतः वर्जन्ति / वर्जयन्ति मध्यम वर्जयसि / वर्जसि वर्जथः / वर्जयथः वर्जथ / वर्जयथ उत्तम वर्जयामि / वर्जामि वर्जयावः / वर्जावः वर्जयामः / वर्जामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जतात् / वर्जताद् / वर्जतु / वर्जयतात् / वर्जयताद् / वर्जयतु वर्जताम् / वर्जयताम् वर्जन्तु / वर्जयन्तु मध्यम वर्ज / वर्जतात् / वर्जताद् / वर्जय / वर्जयतात् / वर्जयताद् वर्जतम् / वर्जयतम् वर्जत / वर्जयत उत्तम वर्जयानि / वर्जानि वर्जयाव / वर्जाव वर्जयाम / वर्जाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्जत् / अवर्जद् / अवर्जयत् / अवर्जयद् अवर्जताम् / अवर्जयताम् अवर्जन् / अवर्जयन् मध्यम अवर्जः / अवर्जयः अवर्जतम् / अवर्जयतम् अवर्जत / अवर्जयत उत्तम अवर्जम् / अवर्जयम् अवर्जयाव / अवर्जाव अवर्जयाम / अवर्जाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयेत् / वर्जयेद् / वर्जेत् / वर्जेद् वर्जयेताम् / वर्जेताम् वर्जयेयुः / वर्जेयुः मध्यम वर्जयेः / वर्जेः वर्जयेतम् / वर्जेतम् वर्जयेत / वर्जेत उत्तम वर्जयेयम् / वर्जेयम् वर्जयेव / वर्जेव वर्जयेम / वर्जेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयिष्यति / वर्जिष्यति वर्जयिष्यतः / वर्जिष्यतः वर्जयिष्यन्ति / वर्जिष्यन्ति मध्यम वर्जयिष्यसि / वर्जिष्यसि वर्जयिष्यथः / वर्जिष्यथः वर्जयिष्यथ / वर्जिष्यथ उत्तम वर्जयिष्यामि / वर्जिष्यामि वर्जयिष्यावः / वर्जिष्यावः वर्जयिष्यामः / वर्जिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयिता / वर्जिता वर्जयितारौ / वर्जितारौ वर्जयितारः / वर्जितारः मध्यम वर्जयितासि / वर्जितासि वर्जयितास्थः / वर्जितास्थः वर्जयितास्थ / वर्जितास्थ उत्तम वर्जयितास्मि / वर्जितास्मि वर्जयितास्वः / वर्जितास्वः वर्जयितास्मः / वर्जितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयाञ्चकार / वर्जयामास / वर्जयाम्बभूव / ववर्ज वर्जयाञ्चक्रतुः / वर्जयामासतुः / वर्जयाम्बभूवतुः / ववृजतुः वर्जयाञ्चक्रुः / वर्जयामासुः / वर्जयाम्बभूवुः / ववृजुः मध्यम वर्जयाञ्चकर्थ / वर्जयामासिथ / वर्जयाम्बभूविथ / ववर्जिथ वर्जयाञ्चक्रथुः / वर्जयामासथुः / वर्जयाम्बभूवथुः / ववृजथुः वर्जयाञ्चक्र / वर्जयामास / वर्जयाम्बभूव / ववृज उत्तम वर्जयाञ्चकर / वर्जयाञ्चकार / वर्जयामास / वर्जयाम्बभूव / ववर्ज वर्जयाञ्चकृव / वर्जयामासिव / वर्जयाम्बभूविव / ववृजिव वर्जयाञ्चकृम / वर्जयामासिम / वर्जयाम्बभूविम / ववृजिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्जीत् / अवर्जीद् / अववर्जत् / अववर्जद् / अवीवृजत् / अवीवृजद् अवर्जिष्टाम् / अववर्जताम् / अवीवृजताम् अवर्जिषुः / अववर्जन् / अवीवृजन् मध्यम अवर्जीः / अववर्जः / अवीवृजः अवर्जिष्टम् / अववर्जतम् / अवीवृजतम् अवर्जिष्ट / अववर्जत / अवीवृजत उत्तम अवर्जिषम् / अववर्जम् / अवीवृजम् अवर्जिष्व / अववर्जाव / अवीवृजाव अवर्जिष्म / अववर्जाम / अवीवृजाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्ज्यात् / वर्ज्याद् / वृज्यात् / वृज्याद् वर्ज्यास्ताम् / वृज्यास्ताम् वर्ज्यासुः / वृज्यासुः मध्यम वर्ज्याः / वृज्याः वर्ज्यास्तम् / वृज्यास्तम् वर्ज्यास्त / वृज्यास्त उत्तम वर्ज्यासम् / वृज्यासम् वर्ज्यास्व / वृज्यास्व वर्ज्यास्म / वृज्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्जयिष्यत् / अवर्जयिष्यद् / अवर्जिष्यत् / अवर्जिष्यद् अवर्जयिष्यताम् / अवर्जिष्यताम् अवर्जयिष्यन् / अवर्जिष्यन् मध्यम अवर्जयिष्यः / अवर्जिष्यः अवर्जयिष्यतम् / अवर्जिष्यतम् अवर्जयिष्यत / अवर्जिष्यत उत्तम अवर्जयिष्यम् / अवर्जिष्यम् अवर्जयिष्याव / अवर्जिष्याव अवर्जयिष्याम / अवर्जिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयते वर्जयेते वर्जयन्ते मध्यम वर्जयसे वर्जयेथे वर्जयध्वे उत्तम वर्जये वर्जयावहे वर्जयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयताम् वर्जयेताम् वर्जयन्ताम् मध्यम वर्जयस्व वर्जयेथाम् वर्जयध्वम् उत्तम वर्जयै वर्जयावहै वर्जयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्जयत अवर्जयेताम् अवर्जयन्त मध्यम अवर्जयथाः अवर्जयेथाम् अवर्जयध्वम् उत्तम अवर्जये अवर्जयावहि अवर्जयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयेत वर्जयेयाताम् वर्जयेरन् मध्यम वर्जयेथाः वर्जयेयाथाम् वर्जयेध्वम् उत्तम वर्जयेय वर्जयेवहि वर्जयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयिष्यते वर्जयिष्येते वर्जयिष्यन्ते मध्यम वर्जयिष्यसे वर्जयिष्येथे वर्जयिष्यध्वे उत्तम वर्जयिष्ये वर्जयिष्यावहे वर्जयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयिता वर्जयितारौ वर्जयितारः मध्यम वर्जयितासे वर्जयितासाथे वर्जयिताध्वे उत्तम वर्जयिताहे वर्जयितास्वहे वर्जयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयाञ्चक्रे / वर्जयामास / वर्जयाम्बभूव वर्जयाञ्चक्राते / वर्जयामासतुः / वर्जयाम्बभूवतुः वर्जयाञ्चक्रिरे / वर्जयामासुः / वर्जयाम्बभूवुः मध्यम वर्जयाञ्चकृषे / वर्जयामासिथ / वर्जयाम्बभूविथ वर्जयाञ्चक्राथे / वर्जयामासथुः / वर्जयाम्बभूवथुः वर्जयाञ्चकृढ्वे / वर्जयामास / वर्जयाम्बभूव उत्तम वर्जयाञ्चक्रे / वर्जयामास / वर्जयाम्बभूव वर्जयाञ्चकृवहे / वर्जयामासिव / वर्जयाम्बभूविव वर्जयाञ्चकृमहे / वर्जयामासिम / वर्जयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अववर्जत / अवीवृजत अववर्जेताम् / अवीवृजेताम् अववर्जन्त / अवीवृजन्त मध्यम अववर्जथाः / अवीवृजथाः अववर्जेथाम् / अवीवृजेथाम् अववर्जध्वम् / अवीवृजध्वम् उत्तम अववर्जे / अवीवृजे अववर्जावहि / अवीवृजावहि अववर्जामहि / अवीवृजामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयिषीष्ट वर्जयिषीयास्ताम् वर्जयिषीरन् मध्यम वर्जयिषीष्ठाः वर्जयिषीयास्थाम् वर्जयिषीढ्वम् / वर्जयिषीध्वम् उत्तम वर्जयिषीय वर्जयिषीवहि वर्जयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्जयिष्यत अवर्जयिष्येताम् अवर्जयिष्यन्त मध्यम अवर्जयिष्यथाः अवर्जयिष्येथाम् अवर्जयिष्यध्वम् उत्तम अवर्जयिष्ये अवर्जयिष्यावहि अवर्जयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्ज्यते / वृज्यते वर्ज्येते / वृज्येते वर्ज्यन्ते / वृज्यन्ते मध्यम वर्ज्यसे / वृज्यसे वर्ज्येथे / वृज्येथे वर्ज्यध्वे / वृज्यध्वे उत्तम वर्ज्ये / वृज्ये वर्ज्यावहे / वृज्यावहे वर्ज्यामहे / वृज्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्ज्यताम् / वृज्यताम् वर्ज्येताम् / वृज्येताम् वर्ज्यन्ताम् / वृज्यन्ताम् मध्यम वर्ज्यस्व / वृज्यस्व वर्ज्येथाम् / वृज्येथाम् वर्ज्यध्वम् / वृज्यध्वम् उत्तम वर्ज्यै / वृज्यै वर्ज्यावहै / वृज्यावहै वर्ज्यामहै / वृज्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवर्ज्यत / अवृज्यत अवर्ज्येताम् / अवृज्येताम् अवर्ज्यन्त / अवृज्यन्त मध्यम अवर्ज्यथाः / अवृज्यथाः अवर्ज्येथाम् / अवृज्येथाम् अवर्ज्यध्वम् / अवृज्यध्वम् उत्तम अवर्ज्ये / अवृज्ये अवर्ज्यावहि / अवृज्यावहि अवर्ज्यामहि / अवृज्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्ज्येत / वृज्येत वर्ज्येयाताम् / वृज्येयाताम् वर्ज्येरन् / वृज्येरन् मध्यम वर्ज्येथाः / वृज्येथाः वर्ज्येयाथाम् / वृज्येयाथाम् वर्ज्येध्वम् / वृज्येध्वम् उत्तम वर्ज्येय / वृज्येय वर्ज्येवहि / वृज्येवहि वर्ज्येमहि / वृज्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वर्जयिष्यते / वर्जिष्यते वर्जयिष्येते / वर्जिष्येते वर्जयिष्यन्ते / वर्जिष्यन्ते मध्यम वर्जयिष्यसे / वर्जिष्यसे वर्जयिष्येथे / वर्जिष्येथे वर्जयिष्यध्वे / वर्जिष्यध्वे उत्तम वर्जयिष्ये / वर्जिष्ये वर्जयिष्यावहे / वर्जिष्यावहे वर्जयिष्यामहे / वर्जिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वर्जन — — वर्जनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वर्जक वर्जकः वर्जिका वर्जकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वर्जितृ वर्जिता वर्जित्री वर्जितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त वर्ज्य वर्ज्यः वर्ज्या वर्ज्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वर्जितव्य वर्जितव्यः वर्जितव्या वर्जितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वर्जनीय वर्जनीयः वर्जनीया वर्जनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) वृक्त वृक्तः वृक्ता वृक्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) वृक्तवत् वृक्तवान् वृक्तवती वृक्तवत् / वृक्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) वर्जत् वर्जन् वर्जन्ती वर्जत् / वर्जद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त वर्जिष्यत् वर्जिष्यन् वर्जिष्यती / वर्जिष्यन्ती वर्जिष्यत् / वर्जिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) वर्जयमान वर्जयमानः वर्जयमाना वर्जयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) वर्जित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रवृज्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वर्जितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वर्जम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त वर्ग वर्गः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त वृक्ति — वृक्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ववृज्वस् ववृज्वान् ववृजुषी ववृज्वत् / ववृज्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।