🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:39 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

शिष् (शिषँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0349
धात्वर्थ: असर्वोपयोगे — शेष रखना, बचा रखना, पूरा खर्च न करना (to retain, to save)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशेषति / शेषयतिशेषतः / शेषयतःशेषन्ति / शेषयन्ति
मध्यमशेषयसि / शेषसिशेषथः / शेषयथःशेषथ / शेषयथ
उत्तमशेषयामि / शेषामिशेषयावः / शेषावःशेषयामः / शेषामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशेषतात् / शेषताद् / शेषतु / शेषयतात् / शेषयताद् / शेषयतुशेषताम् / शेषयताम्शेषन्तु / शेषयन्तु
मध्यमशेष / शेषतात् / शेषताद् / शेषय / शेषयतात् / शेषयताद्शेषतम् / शेषयतम्शेषत / शेषयत
उत्तमशेषयाणि / शेषाणिशेषयाव / शेषावशेषयाम / शेषाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशेषत् / अशेषद् / अशेषयत् / अशेषयद्अशेषताम् / अशेषयताम्अशेषन् / अशेषयन्
मध्यमअशेषः / अशेषयःअशेषतम् / अशेषयतम्अशेषत / अशेषयत
उत्तमअशेषम् / अशेषयम्अशेषयाव / अशेषावअशेषयाम / अशेषाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशेषयेत् / शेषयेद् / शेषेत् / शेषेद्शेषयेताम् / शेषेताम्शेषयेयुः / शेषेयुः
मध्यमशेषयेः / शेषेःशेषयेतम् / शेषेतम्शेषयेत / शेषेत
उत्तमशेषयेयम् / शेषेयम्शेषयेव / शेषेवशेषयेम / शेषेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशेक्ष्यति / शेषयिष्यतिशेक्ष्यतः / शेषयिष्यतःशेक्ष्यन्ति / शेषयिष्यन्ति
मध्यमशेक्ष्यसि / शेषयिष्यसिशेक्ष्यथः / शेषयिष्यथःशेक्ष्यथ / शेषयिष्यथ
उत्तमशेक्ष्यामि / शेषयिष्यामिशेक्ष्यावः / शेषयिष्यावःशेक्ष्यामः / शेषयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशेषयिता / शेष्टाशेषयितारौ / शेष्टारौशेषयितारः / शेष्टारः
मध्यमशेषयितासि / शेष्टासिशेषयितास्थः / शेष्टास्थःशेषयितास्थ / शेष्टास्थ
उत्तमशेषयितास्मि / शेष्टास्मिशेषयितास्वः / शेष्टास्वःशेषयितास्मः / शेष्टास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशिशेष / शेषयाञ्चकार / शेषयामास / शेषयाम्बभूवशिशिषतुः / शेषयाञ्चक्रतुः / शेषयामासतुः / शेषयाम्बभूवतुःशिशिषुः / शेषयाञ्चक्रुः / शेषयामासुः / शेषयाम्बभूवुः
मध्यमशिशेषिथ / शेषयाञ्चकर्थ / शेषयामासिथ / शेषयाम्बभूविथशिशिषथुः / शेषयाञ्चक्रथुः / शेषयामासथुः / शेषयाम्बभूवथुःशिशिष / शेषयाञ्चक्र / शेषयामास / शेषयाम्बभूव
उत्तमशिशेष / शेषयाञ्चकर / शेषयाञ्चकार / शेषयामास / शेषयाम्बभूवशिशिषिव / शेषयाञ्चकृव / शेषयामासिव / शेषयाम्बभूविवशिशिषिम / शेषयाञ्चकृम / शेषयामासिम / शेषयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशिक्षत् / अशिक्षद् / अशीशिषत् / अशीशिषद्अशिक्षताम् / अशीशिषताम्अशिक्षन् / अशीशिषन्
मध्यमअशिक्षः / अशीशिषःअशिक्षतम् / अशीशिषतम्अशिक्षत / अशीशिषत
उत्तमअशिक्षम् / अशीशिषम्अशिक्षाव / अशीशिषावअशिक्षाम / अशीशिषाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशिष्यात् / शिष्याद् / शेष्यात् / शेष्याद्शिष्यास्ताम् / शेष्यास्ताम्शिष्यासुः / शेष्यासुः
मध्यमशिष्याः / शेष्याःशिष्यास्तम् / शेष्यास्तम्शिष्यास्त / शेष्यास्त
उत्तमशिष्यासम् / शेष्यासम्शिष्यास्व / शेष्यास्वशिष्यास्म / शेष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशेक्ष्यत् / अशेक्ष्यद् / अशेषयिष्यत् / अशेषयिष्यद्अशेक्ष्यताम् / अशेषयिष्यताम्अशेक्ष्यन् / अशेषयिष्यन्
मध्यमअशेक्ष्यः / अशेषयिष्यःअशेक्ष्यतम् / अशेषयिष्यतम्अशेक्ष्यत / अशेषयिष्यत
उत्तमअशेक्ष्यम् / अशेषयिष्यम्अशेक्ष्याव / अशेषयिष्यावअशेक्ष्याम / अशेषयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें