२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
शिष् (शिषँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0349
धात्वर्थ: असर्वोपयोगे — शेष रखना, बचा रखना, पूरा खर्च न करना (to retain, to save)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषति / शेषयति शेषतः / शेषयतः शेषन्ति / शेषयन्ति मध्यम शेषयसि / शेषसि शेषथः / शेषयथः शेषथ / शेषयथ उत्तम शेषयामि / शेषामि शेषयावः / शेषावः शेषयामः / शेषामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषतात् / शेषताद् / शेषतु / शेषयतात् / शेषयताद् / शेषयतु शेषताम् / शेषयताम् शेषन्तु / शेषयन्तु मध्यम शेष / शेषतात् / शेषताद् / शेषय / शेषयतात् / शेषयताद् शेषतम् / शेषयतम् शेषत / शेषयत उत्तम शेषयाणि / शेषाणि शेषयाव / शेषाव शेषयाम / शेषाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशेषत् / अशेषद् / अशेषयत् / अशेषयद् अशेषताम् / अशेषयताम् अशेषन् / अशेषयन् मध्यम अशेषः / अशेषयः अशेषतम् / अशेषयतम् अशेषत / अशेषयत उत्तम अशेषम् / अशेषयम् अशेषयाव / अशेषाव अशेषयाम / अशेषाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषयेत् / शेषयेद् / शेषेत् / शेषेद् शेषयेताम् / शेषेताम् शेषयेयुः / शेषेयुः मध्यम शेषयेः / शेषेः शेषयेतम् / शेषेतम् शेषयेत / शेषेत उत्तम शेषयेयम् / शेषेयम् शेषयेव / शेषेव शेषयेम / शेषेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेक्ष्यति / शेषयिष्यति शेक्ष्यतः / शेषयिष्यतः शेक्ष्यन्ति / शेषयिष्यन्ति मध्यम शेक्ष्यसि / शेषयिष्यसि शेक्ष्यथः / शेषयिष्यथः शेक्ष्यथ / शेषयिष्यथ उत्तम शेक्ष्यामि / शेषयिष्यामि शेक्ष्यावः / शेषयिष्यावः शेक्ष्यामः / शेषयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषयिता / शेष्टा शेषयितारौ / शेष्टारौ शेषयितारः / शेष्टारः मध्यम शेषयितासि / शेष्टासि शेषयितास्थः / शेष्टास्थः शेषयितास्थ / शेष्टास्थ उत्तम शेषयितास्मि / शेष्टास्मि शेषयितास्वः / शेष्टास्वः शेषयितास्मः / शेष्टास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शिशेष / शेषयाञ्चकार / शेषयामास / शेषयाम्बभूव शिशिषतुः / शेषयाञ्चक्रतुः / शेषयामासतुः / शेषयाम्बभूवतुः शिशिषुः / शेषयाञ्चक्रुः / शेषयामासुः / शेषयाम्बभूवुः मध्यम शिशेषिथ / शेषयाञ्चकर्थ / शेषयामासिथ / शेषयाम्बभूविथ शिशिषथुः / शेषयाञ्चक्रथुः / शेषयामासथुः / शेषयाम्बभूवथुः शिशिष / शेषयाञ्चक्र / शेषयामास / शेषयाम्बभूव उत्तम शिशेष / शेषयाञ्चकर / शेषयाञ्चकार / शेषयामास / शेषयाम्बभूव शिशिषिव / शेषयाञ्चकृव / शेषयामासिव / शेषयाम्बभूविव शिशिषिम / शेषयाञ्चकृम / शेषयामासिम / शेषयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशिक्षत् / अशिक्षद् / अशीशिषत् / अशीशिषद् अशिक्षताम् / अशीशिषताम् अशिक्षन् / अशीशिषन् मध्यम अशिक्षः / अशीशिषः अशिक्षतम् / अशीशिषतम् अशिक्षत / अशीशिषत उत्तम अशिक्षम् / अशीशिषम् अशिक्षाव / अशीशिषाव अशिक्षाम / अशीशिषाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शिष्यात् / शिष्याद् / शेष्यात् / शेष्याद् शिष्यास्ताम् / शेष्यास्ताम् शिष्यासुः / शेष्यासुः मध्यम शिष्याः / शेष्याः शिष्यास्तम् / शेष्यास्तम् शिष्यास्त / शेष्यास्त उत्तम शिष्यासम् / शेष्यासम् शिष्यास्व / शेष्यास्व शिष्यास्म / शेष्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशेक्ष्यत् / अशेक्ष्यद् / अशेषयिष्यत् / अशेषयिष्यद् अशेक्ष्यताम् / अशेषयिष्यताम् अशेक्ष्यन् / अशेषयिष्यन् मध्यम अशेक्ष्यः / अशेषयिष्यः अशेक्ष्यतम् / अशेषयिष्यतम् अशेक्ष्यत / अशेषयिष्यत उत्तम अशेक्ष्यम् / अशेषयिष्यम् अशेक्ष्याव / अशेषयिष्याव अशेक्ष्याम / अशेषयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषयते शेषयेते शेषयन्ते मध्यम शेषयसे शेषयेथे शेषयध्वे उत्तम शेषये शेषयावहे शेषयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषयताम् शेषयेताम् शेषयन्ताम् मध्यम शेषयस्व शेषयेथाम् शेषयध्वम् उत्तम शेषयै शेषयावहै शेषयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशेषयत अशेषयेताम् अशेषयन्त मध्यम अशेषयथाः अशेषयेथाम् अशेषयध्वम् उत्तम अशेषये अशेषयावहि अशेषयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषयेत शेषयेयाताम् शेषयेरन् मध्यम शेषयेथाः शेषयेयाथाम् शेषयेध्वम् उत्तम शेषयेय शेषयेवहि शेषयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषयिष्यते शेषयिष्येते शेषयिष्यन्ते मध्यम शेषयिष्यसे शेषयिष्येथे शेषयिष्यध्वे उत्तम शेषयिष्ये शेषयिष्यावहे शेषयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषयिता शेषयितारौ शेषयितारः मध्यम शेषयितासे शेषयितासाथे शेषयिताध्वे उत्तम शेषयिताहे शेषयितास्वहे शेषयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषयाञ्चक्रे / शेषयामास / शेषयाम्बभूव शेषयाञ्चक्राते / शेषयामासतुः / शेषयाम्बभूवतुः शेषयाञ्चक्रिरे / शेषयामासुः / शेषयाम्बभूवुः मध्यम शेषयाञ्चकृषे / शेषयामासिथ / शेषयाम्बभूविथ शेषयाञ्चक्राथे / शेषयामासथुः / शेषयाम्बभूवथुः शेषयाञ्चकृढ्वे / शेषयामास / शेषयाम्बभूव उत्तम शेषयाञ्चक्रे / शेषयामास / शेषयाम्बभूव शेषयाञ्चकृवहे / शेषयामासिव / शेषयाम्बभूविव शेषयाञ्चकृमहे / शेषयामासिम / शेषयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशीशिषत अशीशिषेताम् अशीशिषन्त मध्यम अशीशिषथाः अशीशिषेथाम् अशीशिषध्वम् उत्तम अशीशिषे अशीशिषावहि अशीशिषामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेषयिषीष्ट शेषयिषीयास्ताम् शेषयिषीरन् मध्यम शेषयिषीष्ठाः शेषयिषीयास्थाम् शेषयिषीढ्वम् / शेषयिषीध्वम् उत्तम शेषयिषीय शेषयिषीवहि शेषयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशेषयिष्यत अशेषयिष्येताम् अशेषयिष्यन्त मध्यम अशेषयिष्यथाः अशेषयिष्येथाम् अशेषयिष्यध्वम् उत्तम अशेषयिष्ये अशेषयिष्यावहि अशेषयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शिष्यते / शेष्यते शिष्येते / शेष्येते शिष्यन्ते / शेष्यन्ते मध्यम शिष्यसे / शेष्यसे शिष्येथे / शेष्येथे शिष्यध्वे / शेष्यध्वे उत्तम शिष्ये / शेष्ये शिष्यावहे / शेष्यावहे शिष्यामहे / शेष्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शिष्यताम् / शेष्यताम् शिष्येताम् / शेष्येताम् शिष्यन्ताम् / शेष्यन्ताम् मध्यम शिष्यस्व / शेष्यस्व शिष्येथाम् / शेष्येथाम् शिष्यध्वम् / शेष्यध्वम् उत्तम शिष्यै / शेष्यै शिष्यावहै / शेष्यावहै शिष्यामहै / शेष्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशिष्यत / अशेष्यत अशिष्येताम् / अशेष्येताम् अशिष्यन्त / अशेष्यन्त मध्यम अशिष्यथाः / अशेष्यथाः अशिष्येथाम् / अशेष्येथाम् अशिष्यध्वम् / अशेष्यध्वम् उत्तम अशिष्ये / अशेष्ये अशिष्यावहि / अशेष्यावहि अशिष्यामहि / अशेष्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शिष्येत / शेष्येत शिष्येयाताम् / शेष्येयाताम् शिष्येरन् / शेष्येरन् मध्यम शिष्येथाः / शेष्येथाः शिष्येयाथाम् / शेष्येयाथाम् शिष्येध्वम् / शेष्येध्वम् उत्तम शिष्येय / शेष्येय शिष्येवहि / शेष्येवहि शिष्येमहि / शेष्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शेक्ष्यते / शेषयिष्यते / शेषिष्यते शेक्ष्येते / शेषयिष्येते / शेषिष्येते शेक्ष्यन्ते / शेषयिष्यन्ते / शेषिष्यन्ते मध्यम शेक्ष्यसे / शेषयिष्यसे / शेषिष्यसे शेक्ष्येथे / शेषयिष्येथे / शेषिष्येथे शेक्ष्यध्वे / शेषयिष्यध्वे / शेषिष्यध्वे उत्तम शेक्ष्ये / शेषयिष्ये / शेषिष्ये शेक्ष्यावहे / शेषयिष्यावहे / शेषिष्यावहे शेक्ष्यामहे / शेषयिष्यामहे / शेषिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त शेषण — — शेषणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त शेषक शेषकः शेषिका शेषकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त शेष्टृ शेष्टा शेष्ट्री शेष्टृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त शेष्य शेष्यः शेष्या शेष्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त शेष्य शेष्यः शेष्या शेष्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) शेष्टव्य शेष्टव्यः शेष्टव्या शेष्टव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त शेषणीय शेषणीयः शेषणीया शेषणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) शिष्ट शिष्टः शिष्टा शिष्टम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) शिष्टवत् शिष्टवान् शिष्टवती शिष्टवत् / शिष्टवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) शेषत् शेषन् शेषन्ती शेषत् / शेषद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त शेक्ष्यत् शेक्ष्यन् शेक्ष्यती / शेक्ष्यन्ती शेक्ष्यत् / शेक्ष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) शेषयमाण शेषयमाणः शेषयमाणा शेषयमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) शिष्ट्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रशिष्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) शेष्टुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय शेषम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त शेष शेषः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त शिष्टि — शिष्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त शिशिष्वस् शिशिष्वान् शिशिषुषी शिशिष्वत् / शिशिष्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।