२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
खूर्द् (खुर्दँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0022
धात्वर्थ: क्रीडायाम् एव — खेलना (to leap, to jump)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खूर्दते खूर्देते खूर्दन्ते मध्यम खूर्दसे खूर्देथे खूर्दध्वे उत्तम खूर्दे खूर्दावहे खूर्दामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खूर्दताम् खूर्देताम् खूर्दन्ताम् मध्यम खूर्दस्व खूर्देथाम् खूर्दध्वम् उत्तम खूर्दै खूर्दावहै खूर्दामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखूर्दत अखूर्देताम् अखूर्दन्त मध्यम अखूर्दथाः अखूर्देथाम् अखूर्दध्वम् उत्तम अखूर्दे अखूर्दावहि अखूर्दामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खूर्देत खूर्देयाताम् खूर्देरन् मध्यम खूर्देथाः खूर्देयाथाम् खूर्देध्वम् उत्तम खूर्देय खूर्देवहि खूर्देमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खूर्दिष्यते खूर्दिष्येते खूर्दिष्यन्ते मध्यम खूर्दिष्यसे खूर्दिष्येथे खूर्दिष्यध्वे उत्तम खूर्दिष्ये खूर्दिष्यावहे खूर्दिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खूर्दिता खूर्दितारौ खूर्दितारः मध्यम खूर्दितासे खूर्दितासाथे खूर्दिताध्वे उत्तम खूर्दिताहे खूर्दितास्वहे खूर्दितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चुखूर्दे चुखूर्दाते चुखूर्दिरे मध्यम चुखूर्दिषे चुखूर्दाथे चुखूर्दिध्वे उत्तम चुखूर्दे चुखूर्दिवहे चुखूर्दिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखूर्दिष्ट अखूर्दिषाताम् अखूर्दिषत मध्यम अखूर्दिष्ठाः अखूर्दिषाथाम् अखूर्दिध्वम् उत्तम अखूर्दिषि अखूर्दिष्वहि अखूर्दिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खूर्दिषीष्ट खूर्दिषीयास्ताम् खूर्दिषीरन् मध्यम खूर्दिषीष्ठाः खूर्दिषीयास्थाम् खूर्दिषीध्वम् उत्तम खूर्दिषीय खूर्दिषीवहि खूर्दिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखूर्दिष्यत अखूर्दिष्येताम् अखूर्दिष्यन्त मध्यम अखूर्दिष्यथाः अखूर्दिष्येथाम् अखूर्दिष्यध्वम् उत्तम अखूर्दिष्ये अखूर्दिष्यावहि अखूर्दिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खूर्द्यते खूर्द्येते खूर्द्यन्ते मध्यम खूर्द्यसे खूर्द्येथे खूर्द्यध्वे उत्तम खूर्द्ये खूर्द्यावहे खूर्द्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खूर्द्यताम् खूर्द्येताम् खूर्द्यन्ताम् मध्यम खूर्द्यस्व खूर्द्येथाम् खूर्द्यध्वम् उत्तम खूर्द्यै खूर्द्यावहै खूर्द्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अखूर्द्यत अखूर्द्येताम् अखूर्द्यन्त मध्यम अखूर्द्यथाः अखूर्द्येथाम् अखूर्द्यध्वम् उत्तम अखूर्द्ये अखूर्द्यावहि अखूर्द्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खूर्द्येत खूर्द्येयाताम् खूर्द्येरन् मध्यम खूर्द्येथाः खूर्द्येयाथाम् खूर्द्येध्वम् उत्तम खूर्द्येय खूर्द्येवहि खूर्द्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम खूर्दिष्यते खूर्दिष्येते खूर्दिष्यन्ते मध्यम खूर्दिष्यसे खूर्दिष्येथे खूर्दिष्यध्वे उत्तम खूर्दिष्ये खूर्दिष्यावहे खूर्दिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त खूर्दन — — खूर्दनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त खूर्दक खूर्दकः खूर्दिका खूर्दकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त खूर्दितृ खूर्दिता खूर्दित्री खूर्दितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त खूर्द्य खूर्द्यः खूर्द्या खूर्द्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) खूर्दितव्य खूर्दितव्यः खूर्दितव्या खूर्दितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त खूर्दनीय खूर्दनीयः खूर्दनीया खूर्दनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) खूर्दित खूर्दितः खूर्दिता खूर्दितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) खूर्दितवत् खूर्दितवान् खूर्दितवती खूर्दितवत् / खूर्दितवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) खूर्दमान खूर्दमानः खूर्दमाना खूर्दमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) खूर्दित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रखूर्द्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) खूर्दितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय खूर्दम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त खूर्द खूर्दः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त खूर्ति — खूर्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चुखूर्द्वस् चुखूर्द्वान् चुखूर्दुषी चुखूर्द्वत् / चुखूर्द्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।