🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:37:15 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

छद् (छदँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0370
धात्वर्थ: अपवारणे — हटाना, छिपाना, आच्छादित करना (to remove, to get rid of, to hide, to keep out of sight)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछदति / छादयतिछदतः / छादयतःछदन्ति / छादयन्ति
मध्यमछदसि / छादयसिछदथः / छादयथःछदथ / छादयथ
उत्तमछदामि / छादयामिछदावः / छादयावःछदामः / छादयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछदतात् / छदताद् / छदतु / छादयतात् / छादयताद् / छादयतुछदताम् / छादयताम्छदन्तु / छादयन्तु
मध्यमछद / छदतात् / छदताद् / छादय / छादयतात् / छादयताद्छदतम् / छादयतम्छदत / छादयत
उत्तमछदानि / छादयानिछदाव / छादयावछदाम / छादयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छदत् / अच्छदद् / अच्छादयत् / अच्छादयद्अच्छदताम् / अच्छादयताम्अच्छदन् / अच्छादयन्
मध्यमअच्छदः / अच्छादयःअच्छदतम् / अच्छादयतम्अच्छदत / अच्छादयत
उत्तमअच्छदम् / अच्छादयम्अच्छदाव / अच्छादयावअच्छदाम / अच्छादयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछदेत् / छदेद् / छादयेत् / छादयेद्छदेताम् / छादयेताम्छदेयुः / छादयेयुः
मध्यमछदेः / छादयेःछदेतम् / छादयेतम्छदेत / छादयेत
उत्तमछदेयम् / छादयेयम्छदेव / छादयेवछदेम / छादयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछदिष्यति / छादयिष्यतिछदिष्यतः / छादयिष्यतःछदिष्यन्ति / छादयिष्यन्ति
मध्यमछदिष्यसि / छादयिष्यसिछदिष्यथः / छादयिष्यथःछदिष्यथ / छादयिष्यथ
उत्तमछदिष्यामि / छादयिष्यामिछदिष्यावः / छादयिष्यावःछदिष्यामः / छादयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछदिता / छादयिताछदितारौ / छादयितारौछदितारः / छादयितारः
मध्यमछदितासि / छादयितासिछदितास्थः / छादयितास्थःछदितास्थ / छादयितास्थ
उत्तमछदितास्मि / छादयितास्मिछदितास्वः / छादयितास्वःछदितास्मः / छादयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचच्छाद / छादयाञ्चकार / छादयामास / छादयाम्बभूवचच्छदतुः / छादयाञ्चक्रतुः / छादयामासतुः / छादयाम्बभूवतुःचच्छदुः / छादयाञ्चक्रुः / छादयामासुः / छादयाम्बभूवुः
मध्यमचच्छदिथ / छादयाञ्चकर्थ / छादयामासिथ / छादयाम्बभूविथचच्छदथुः / छादयाञ्चक्रथुः / छादयामासथुः / छादयाम्बभूवथुःचच्छद / छादयाञ्चक्र / छादयामास / छादयाम्बभूव
उत्तमचच्छद / चच्छाद / छादयाञ्चकर / छादयाञ्चकार / छादयामास / छादयाम्बभूवचच्छदिव / छादयाञ्चकृव / छादयामासिव / छादयाम्बभूविवचच्छदिम / छादयाञ्चकृम / छादयामासिम / छादयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचिच्छदत् / अचिच्छदद् / अच्छदीत् / अच्छदीद् / अच्छादीत् / अच्छादीद्अचिच्छदताम् / अच्छदिष्टाम् / अच्छादिष्टाम्अचिच्छदन् / अच्छदिषुः / अच्छादिषुः
मध्यमअचिच्छदः / अच्छदीः / अच्छादीःअचिच्छदतम् / अच्छदिष्टम् / अच्छादिष्टम्अचिच्छदत / अच्छदिष्ट / अच्छादिष्ट
उत्तमअचिच्छदम् / अच्छदिषम् / अच्छादिषम्अचिच्छदाव / अच्छदिष्व / अच्छादिष्वअचिच्छदाम / अच्छदिष्म / अच्छादिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछद्यात् / छद्याद् / छाद्यात् / छाद्याद्छद्यास्ताम् / छाद्यास्ताम्छद्यासुः / छाद्यासुः
मध्यमछद्याः / छाद्याःछद्यास्तम् / छाद्यास्तम्छद्यास्त / छाद्यास्त
उत्तमछद्यासम् / छाद्यासम्छद्यास्व / छाद्यास्वछद्यास्म / छाद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छदिष्यत् / अच्छदिष्यद् / अच्छादयिष्यत् / अच्छादयिष्यद्अच्छदिष्यताम् / अच्छादयिष्यताम्अच्छदिष्यन् / अच्छादयिष्यन्
मध्यमअच्छदिष्यः / अच्छादयिष्यःअच्छदिष्यतम् / अच्छादयिष्यतम्अच्छदिष्यत / अच्छादयिष्यत
उत्तमअच्छदिष्यम् / अच्छादयिष्यम्अच्छदिष्याव / अच्छादयिष्यावअच्छदिष्याम / अच्छादयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें