२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
गद (गद)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0399
धात्वर्थ: देवशब्दे — मेघ की गर्जना होना (to have thunderstorm, to have cloud collision)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयति गदयतः गदयन्ति मध्यम गदयसि गदयथः गदयथ उत्तम गदयामि गदयावः गदयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयतात् / गदयताद् / गदयतु गदयताम् गदयन्तु मध्यम गदय / गदयतात् / गदयताद् गदयतम् गदयत उत्तम गदयानि गदयाव गदयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगदयत् / अगदयद् अगदयताम् अगदयन् मध्यम अगदयः अगदयतम् अगदयत उत्तम अगदयम् अगदयाव अगदयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयेत् / गदयेद् गदयेताम् गदयेयुः मध्यम गदयेः गदयेतम् गदयेत उत्तम गदयेयम् गदयेव गदयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयिष्यति गदयिष्यतः गदयिष्यन्ति मध्यम गदयिष्यसि गदयिष्यथः गदयिष्यथ उत्तम गदयिष्यामि गदयिष्यावः गदयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयिता गदयितारौ गदयितारः मध्यम गदयितासि गदयितास्थः गदयितास्थ उत्तम गदयितास्मि गदयितास्वः गदयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयाञ्चकार / गदयामास / गदयाम्बभूव गदयाञ्चक्रतुः / गदयामासतुः / गदयाम्बभूवतुः गदयाञ्चक्रुः / गदयामासुः / गदयाम्बभूवुः मध्यम गदयाञ्चकर्थ / गदयामासिथ / गदयाम्बभूविथ गदयाञ्चक्रथुः / गदयामासथुः / गदयाम्बभूवथुः गदयाञ्चक्र / गदयामास / गदयाम्बभूव उत्तम गदयाञ्चकर / गदयाञ्चकार / गदयामास / गदयाम्बभूव गदयाञ्चकृव / गदयामासिव / गदयाम्बभूविव गदयाञ्चकृम / गदयामासिम / गदयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजगदत् / अजगदद् अजगदताम् अजगदन् मध्यम अजगदः अजगदतम् अजगदत उत्तम अजगदम् अजगदाव अजगदाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गद्यात् / गद्याद् गद्यास्ताम् गद्यासुः मध्यम गद्याः गद्यास्तम् गद्यास्त उत्तम गद्यासम् गद्यास्व गद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगदयिष्यत् / अगदयिष्यद् अगदयिष्यताम् अगदयिष्यन् मध्यम अगदयिष्यः अगदयिष्यतम् अगदयिष्यत उत्तम अगदयिष्यम् अगदयिष्याव अगदयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयते गदयेते गदयन्ते मध्यम गदयसे गदयेथे गदयध्वे उत्तम गदये गदयावहे गदयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयताम् गदयेताम् गदयन्ताम् मध्यम गदयस्व गदयेथाम् गदयध्वम् उत्तम गदयै गदयावहै गदयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगदयत अगदयेताम् अगदयन्त मध्यम अगदयथाः अगदयेथाम् अगदयध्वम् उत्तम अगदये अगदयावहि अगदयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयेत गदयेयाताम् गदयेरन् मध्यम गदयेथाः गदयेयाथाम् गदयेध्वम् उत्तम गदयेय गदयेवहि गदयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयिष्यते गदयिष्येते गदयिष्यन्ते मध्यम गदयिष्यसे गदयिष्येथे गदयिष्यध्वे उत्तम गदयिष्ये गदयिष्यावहे गदयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयिता गदयितारौ गदयितारः मध्यम गदयितासे गदयितासाथे गदयिताध्वे उत्तम गदयिताहे गदयितास्वहे गदयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयाञ्चक्रे / गदयामास / गदयाम्बभूव गदयाञ्चक्राते / गदयामासतुः / गदयाम्बभूवतुः गदयाञ्चक्रिरे / गदयामासुः / गदयाम्बभूवुः मध्यम गदयाञ्चकृषे / गदयामासिथ / गदयाम्बभूविथ गदयाञ्चक्राथे / गदयामासथुः / गदयाम्बभूवथुः गदयाञ्चकृढ्वे / गदयामास / गदयाम्बभूव उत्तम गदयाञ्चक्रे / गदयामास / गदयाम्बभूव गदयाञ्चकृवहे / गदयामासिव / गदयाम्बभूविव गदयाञ्चकृमहे / गदयामासिम / गदयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजगदत अजगदेताम् अजगदन्त मध्यम अजगदथाः अजगदेथाम् अजगदध्वम् उत्तम अजगदे अजगदावहि अजगदामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयिषीष्ट गदयिषीयास्ताम् गदयिषीरन् मध्यम गदयिषीष्ठाः गदयिषीयास्थाम् गदयिषीढ्वम् / गदयिषीध्वम् उत्तम गदयिषीय गदयिषीवहि गदयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगदयिष्यत अगदयिष्येताम् अगदयिष्यन्त मध्यम अगदयिष्यथाः अगदयिष्येथाम् अगदयिष्यध्वम् उत्तम अगदयिष्ये अगदयिष्यावहि अगदयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गद्यते गद्येते गद्यन्ते मध्यम गद्यसे गद्येथे गद्यध्वे उत्तम गद्ये गद्यावहे गद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गद्यताम् गद्येताम् गद्यन्ताम् मध्यम गद्यस्व गद्येथाम् गद्यध्वम् उत्तम गद्यै गद्यावहै गद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अगद्यत अगद्येताम् अगद्यन्त मध्यम अगद्यथाः अगद्येथाम् अगद्यध्वम् उत्तम अगद्ये अगद्यावहि अगद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गद्येत गद्येयाताम् गद्येरन् मध्यम गद्येथाः गद्येयाथाम् गद्येध्वम् उत्तम गद्येय गद्येवहि गद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम गदयिष्यते / गदिष्यते गदयिष्येते / गदिष्येते गदयिष्यन्ते / गदिष्यन्ते मध्यम गदयिष्यसे / गदिष्यसे गदयिष्येथे / गदिष्येथे गदयिष्यध्वे / गदिष्यध्वे उत्तम गदयिष्ये / गदिष्ये गदयिष्यावहे / गदिष्यावहे गदयिष्यामहे / गदिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त गदन — — गदनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त गदक गदकः गदिका गदकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त गदयितृ गदयिता गदयित्री गदयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त गद्य गद्यः गद्या गद्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) गदयितव्य गदयितव्यः गदयितव्या गदयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त गदनीय गदनीयः गदनीया गदनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) गदित गदितः गदिता गदितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) गदितवत् गदितवान् गदितवती गदितवत् / गदितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) गदयत् गदयन् गदयन्ती गदयत् / गदयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त गदयिष्यत् गदयिष्यन् गदयिष्यती / गदयिष्यन्ती गदयिष्यत् / गदयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) गदयमान गदयमानः गदयमाना गदयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) गदयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रगदय्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) गदयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय गदम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त गत्ति — गत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त गदयाम्बभूवस् गदयाम्बभूवान् गदयाम्बभूषी गदयाम्बभूवत् / गदयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।