🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:19:09 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

रूप (रूप)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0479
धात्वर्थ: रूपक्रियायाम् — बनाना, आकार बनाना, रचना करना, मन में रूपाकृति बनाना (to create a shape, to formulate, to create a mental picture)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरूपयतिरूपयतःरूपयन्ति
मध्यमरूपयसिरूपयथःरूपयथ
उत्तमरूपयामिरूपयावःरूपयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरूपयतात् / रूपयताद् / रूपयतुरूपयताम्रूपयन्तु
मध्यमरूपय / रूपयतात् / रूपयताद्रूपयतम्रूपयत
उत्तमरूपयाणिरूपयावरूपयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअरूपयत् / अरूपयद्अरूपयताम्अरूपयन्
मध्यमअरूपयःअरूपयतम्अरूपयत
उत्तमअरूपयम्अरूपयावअरूपयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरूपयेत् / रूपयेद्रूपयेताम्रूपयेयुः
मध्यमरूपयेःरूपयेतम्रूपयेत
उत्तमरूपयेयम्रूपयेवरूपयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरूपयिष्यतिरूपयिष्यतःरूपयिष्यन्ति
मध्यमरूपयिष्यसिरूपयिष्यथःरूपयिष्यथ
उत्तमरूपयिष्यामिरूपयिष्यावःरूपयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरूपयितारूपयितारौरूपयितारः
मध्यमरूपयितासिरूपयितास्थःरूपयितास्थ
उत्तमरूपयितास्मिरूपयितास्वःरूपयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरूपयाञ्चकार / रूपयामास / रूपयाम्बभूवरूपयाञ्चक्रतुः / रूपयामासतुः / रूपयाम्बभूवतुःरूपयाञ्चक्रुः / रूपयामासुः / रूपयाम्बभूवुः
मध्यमरूपयाञ्चकर्थ / रूपयामासिथ / रूपयाम्बभूविथरूपयाञ्चक्रथुः / रूपयामासथुः / रूपयाम्बभूवथुःरूपयाञ्चक्र / रूपयामास / रूपयाम्बभूव
उत्तमरूपयाञ्चकर / रूपयाञ्चकार / रूपयामास / रूपयाम्बभूवरूपयाञ्चकृव / रूपयामासिव / रूपयाम्बभूविवरूपयाञ्चकृम / रूपयामासिम / रूपयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअरुरूपत् / अरुरूपद्अरुरूपताम्अरुरूपन्
मध्यमअरुरूपःअरुरूपतम्अरुरूपत
उत्तमअरुरूपम्अरुरूपावअरुरूपाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरूप्यात् / रूप्याद्रूप्यास्ताम्रूप्यासुः
मध्यमरूप्याःरूप्यास्तम्रूप्यास्त
उत्तमरूप्यासम्रूप्यास्वरूप्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअरूपयिष्यत् / अरूपयिष्यद्अरूपयिष्यताम्अरूपयिष्यन्
मध्यमअरूपयिष्यःअरूपयिष्यतम्अरूपयिष्यत
उत्तमअरूपयिष्यम्अरूपयिष्यावअरूपयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें