🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:19:05 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

भृष् (भृषुँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0255
धात्वर्थ: सङ्घर्षे — लड़ाई करना (to grind,to strike,to rub,to brush,to polish)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभर्षतिभर्षतःभर्षन्ति
मध्यमभर्षसिभर्षथःभर्षथ
उत्तमभर्षामिभर्षावःभर्षामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभर्षतात् / भर्षताद् / भर्षतुभर्षताम्भर्षन्तु
मध्यमभर्ष / भर्षतात् / भर्षताद्भर्षतम्भर्षत
उत्तमभर्षाणिभर्षावभर्षाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभर्षत् / अभर्षद्अभर्षताम्अभर्षन्
मध्यमअभर्षःअभर्षतम्अभर्षत
उत्तमअभर्षम्अभर्षावअभर्षाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभर्षेत् / भर्षेद्भर्षेताम्भर्षेयुः
मध्यमभर्षेःभर्षेतम्भर्षेत
उत्तमभर्षेयम्भर्षेवभर्षेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभर्षिष्यतिभर्षिष्यतःभर्षिष्यन्ति
मध्यमभर्षिष्यसिभर्षिष्यथःभर्षिष्यथ
उत्तमभर्षिष्यामिभर्षिष्यावःभर्षिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभर्षिताभर्षितारौभर्षितारः
मध्यमभर्षितासिभर्षितास्थःभर्षितास्थ
उत्तमभर्षितास्मिभर्षितास्वःभर्षितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबभर्षबभृषतुःबभृषुः
मध्यमबभर्षिथबभृषथुःबभृष
उत्तमबभर्षबभृषिवबभृषिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभर्षीत् / अभर्षीद्अभर्षिष्टाम्अभर्षिषुः
मध्यमअभर्षीःअभर्षिष्टम्अभर्षिष्ट
उत्तमअभर्षिषम्अभर्षिष्वअभर्षिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभृष्यात् / भृष्याद्भृष्यास्ताम्भृष्यासुः
मध्यमभृष्याःभृष्यास्तम्भृष्यास्त
उत्तमभृष्यासम्भृष्यास्वभृष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभर्षिष्यत् / अभर्षिष्यद्अभर्षिष्यताम्अभर्षिष्यन्
मध्यमअभर्षिष्यःअभर्षिष्यतम्अभर्षिष्यत
उत्तमअभर्षिष्यम्अभर्षिष्यावअभर्षिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें