🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:18:03 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

क्षि (क्षि)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0269
धात्वर्थ: क्षये — नष्ट होना, सूक्ष्म होना, ह्रास होना, कम होना (to decay, to get killed, to get destroyed, to wane, to go away, to reduce, to shrink)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षयतिक्षयतःक्षयन्ति
मध्यमक्षयसिक्षयथःक्षयथ
उत्तमक्षयामिक्षयावःक्षयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षयतात् / क्षयताद् / क्षयतुक्षयताम्क्षयन्तु
मध्यमक्षय / क्षयतात् / क्षयताद्क्षयतम्क्षयत
उत्तमक्षयाणिक्षयावक्षयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षयत् / अक्षयद्अक्षयताम्अक्षयन्
मध्यमअक्षयःअक्षयतम्अक्षयत
उत्तमअक्षयम्अक्षयावअक्षयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षयेत् / क्षयेद्क्षयेताम्क्षयेयुः
मध्यमक्षयेःक्षयेतम्क्षयेत
उत्तमक्षयेयम्क्षयेवक्षयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षेष्यतिक्षेष्यतःक्षेष्यन्ति
मध्यमक्षेष्यसिक्षेष्यथःक्षेष्यथ
उत्तमक्षेष्यामिक्षेष्यावःक्षेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षेताक्षेतारौक्षेतारः
मध्यमक्षेतासिक्षेतास्थःक्षेतास्थ
उत्तमक्षेतास्मिक्षेतास्वःक्षेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचिक्षायचिक्षियतुःचिक्षियुः
मध्यमचिक्षयिथ / चिक्षेथचिक्षियथुःचिक्षिय
उत्तमचिक्षय / चिक्षायचिक्षियिवचिक्षियिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षैषीत् / अक्षैषीद्अक्षैष्टाम्अक्षैषुः
मध्यमअक्षैषीःअक्षैष्टम्अक्षैष्ट
उत्तमअक्षैषम्अक्षैष्वअक्षैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षीयात् / क्षीयाद्क्षीयास्ताम्क्षीयासुः
मध्यमक्षीयाःक्षीयास्तम्क्षीयास्त
उत्तमक्षीयासम्क्षीयास्वक्षीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षेष्यत् / अक्षेष्यद्अक्षेष्यताम्अक्षेष्यन्
मध्यमअक्षेष्यःअक्षेष्यतम्अक्षेष्यत
उत्तमअक्षेष्यम्अक्षेष्यावअक्षेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें