२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
हिण्ड् (हिडिँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0301
धात्वर्थ: गत्यनादरयोः — घूमना, अनादर होना, अनादर करना (to roam, to disrespect, to insult)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिण्डते हिण्डेते हिण्डन्ते मध्यम हिण्डसे हिण्डेथे हिण्डध्वे उत्तम हिण्डे हिण्डावहे हिण्डामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिण्डताम् हिण्डेताम् हिण्डन्ताम् मध्यम हिण्डस्व हिण्डेथाम् हिण्डध्वम् उत्तम हिण्डै हिण्डावहै हिण्डामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहिण्डत अहिण्डेताम् अहिण्डन्त मध्यम अहिण्डथाः अहिण्डेथाम् अहिण्डध्वम् उत्तम अहिण्डे अहिण्डावहि अहिण्डामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिण्डेत हिण्डेयाताम् हिण्डेरन् मध्यम हिण्डेथाः हिण्डेयाथाम् हिण्डेध्वम् उत्तम हिण्डेय हिण्डेवहि हिण्डेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिण्डिष्यते हिण्डिष्येते हिण्डिष्यन्ते मध्यम हिण्डिष्यसे हिण्डिष्येथे हिण्डिष्यध्वे उत्तम हिण्डिष्ये हिण्डिष्यावहे हिण्डिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिण्डिता हिण्डितारौ हिण्डितारः मध्यम हिण्डितासे हिण्डितासाथे हिण्डिताध्वे उत्तम हिण्डिताहे हिण्डितास्वहे हिण्डितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जिहिण्डे जिहिण्डाते जिहिण्डिरे मध्यम जिहिण्डिषे जिहिण्डाथे जिहिण्डिध्वे उत्तम जिहिण्डे जिहिण्डिवहे जिहिण्डिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहिण्डिष्ट अहिण्डिषाताम् अहिण्डिषत मध्यम अहिण्डिष्ठाः अहिण्डिषाथाम् अहिण्डिध्वम् उत्तम अहिण्डिषि अहिण्डिष्वहि अहिण्डिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिण्डिषीष्ट हिण्डिषीयास्ताम् हिण्डिषीरन् मध्यम हिण्डिषीष्ठाः हिण्डिषीयास्थाम् हिण्डिषीध्वम् उत्तम हिण्डिषीय हिण्डिषीवहि हिण्डिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहिण्डिष्यत अहिण्डिष्येताम् अहिण्डिष्यन्त मध्यम अहिण्डिष्यथाः अहिण्डिष्येथाम् अहिण्डिष्यध्वम् उत्तम अहिण्डिष्ये अहिण्डिष्यावहि अहिण्डिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिण्ड्यते हिण्ड्येते हिण्ड्यन्ते मध्यम हिण्ड्यसे हिण्ड्येथे हिण्ड्यध्वे उत्तम हिण्ड्ये हिण्ड्यावहे हिण्ड्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिण्ड्यताम् हिण्ड्येताम् हिण्ड्यन्ताम् मध्यम हिण्ड्यस्व हिण्ड्येथाम् हिण्ड्यध्वम् उत्तम हिण्ड्यै हिण्ड्यावहै हिण्ड्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहिण्ड्यत अहिण्ड्येताम् अहिण्ड्यन्त मध्यम अहिण्ड्यथाः अहिण्ड्येथाम् अहिण्ड्यध्वम् उत्तम अहिण्ड्ये अहिण्ड्यावहि अहिण्ड्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिण्ड्येत हिण्ड्येयाताम् हिण्ड्येरन् मध्यम हिण्ड्येथाः हिण्ड्येयाथाम् हिण्ड्येध्वम् उत्तम हिण्ड्येय हिण्ड्येवहि हिण्ड्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिण्डिष्यते हिण्डिष्येते हिण्डिष्यन्ते मध्यम हिण्डिष्यसे हिण्डिष्येथे हिण्डिष्यध्वे उत्तम हिण्डिष्ये हिण्डिष्यावहे हिण्डिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त हिण्डन — — हिण्डनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त हिण्डक हिण्डकः हिण्डिका हिण्डकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त हिण्डितृ हिण्डिता हिण्डित्री हिण्डितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त हिण्ड्य हिण्ड्यः हिण्ड्या हिण्ड्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) हिण्डितव्य हिण्डितव्यः हिण्डितव्या हिण्डितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त हिण्डनीय हिण्डनीयः हिण्डनीया हिण्डनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) हिण्डित हिण्डितः हिण्डिता हिण्डितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) हिण्डितवत् हिण्डितवान् हिण्डितवती हिण्डितवत् / हिण्डितवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) हिण्डमान हिण्डमानः हिण्डमाना हिण्डमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) हिण्डित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रहिण्ड्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) हिण्डितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय हिण्डम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त हिण्ड हिण्डः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त हिण्टि — हिण्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जिहिण्ड्वस् जिहिण्ड्वान् जिहिण्डुषी जिहिण्ड्वत् / जिहिण्ड्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।