२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
खद् (खदँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0052
धात्वर्थ: स्थैर्ये हिंसायां भक्षणे च — स्थिर रहना,मार डालना, सताना, खाना (to be firm,to be steady, to hurt, to kill, to eat, to consume, to bite)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खदति
खदतः
खदन्ति
मध्यम
खदसि
खदथः
खदथ
उत्तम
खदामि
खदावः
खदामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खदतात् / खदताद् / खदतु
खदताम्
खदन्तु
मध्यम
खद / खदतात् / खदताद्
खदतम्
खदत
उत्तम
खदानि
खदाव
खदाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अखदत् / अखदद्
अखदताम्
अखदन्
मध्यम
अखदः
अखदतम्
अखदत
उत्तम
अखदम्
अखदाव
अखदाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खदेत् / खदेद्
खदेताम्
खदेयुः
मध्यम
खदेः
खदेतम्
खदेत
उत्तम
खदेयम्
खदेव
खदेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खदिष्यति
खदिष्यतः
खदिष्यन्ति
मध्यम
खदिष्यसि
खदिष्यथः
खदिष्यथ
उत्तम
खदिष्यामि
खदिष्यावः
खदिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खदिता
खदितारौ
खदितारः
मध्यम
खदितासि
खदितास्थः
खदितास्थ
उत्तम
खदितास्मि
खदितास्वः
खदितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
चखाद
चखदतुः
चखदुः
मध्यम
चखदिथ
चखदथुः
चखद
उत्तम
चखद / चखाद
चखदिव
चखदिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अखदीत् / अखदीद् / अखादीत् / अखादीद्
अखदिष्टाम् / अखादिष्टाम्
अखदिषुः / अखादिषुः
मध्यम
अखदीः / अखादीः
अखदिष्टम् / अखादिष्टम्
अखदिष्ट / अखादिष्ट
उत्तम
अखदिषम् / अखादिषम्
अखदिष्व / अखादिष्व
अखदिष्म / अखादिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खद्यात् / खद्याद्
खद्यास्ताम्
खद्यासुः
मध्यम
खद्याः
खद्यास्तम्
खद्यास्त
उत्तम
खद्यासम्
खद्यास्व
खद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अखदिष्यत् / अखदिष्यद्
अखदिष्यताम्
अखदिष्यन्
मध्यम
अखदिष्यः
अखदिष्यतम्
अखदिष्यत
उत्तम
अखदिष्यम्
अखदिष्याव
अखदिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खद्यते
खद्येते
खद्यन्ते
मध्यम
खद्यसे
खद्येथे
खद्यध्वे
उत्तम
खद्ये
खद्यावहे
खद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खद्यताम्
खद्येताम्
खद्यन्ताम्
मध्यम
खद्यस्व
खद्येथाम्
खद्यध्वम्
उत्तम
खद्यै
खद्यावहै
खद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अखद्यत
अखद्येताम्
अखद्यन्त
मध्यम
अखद्यथाः
अखद्येथाम्
अखद्यध्वम्
उत्तम
अखद्ये
अखद्यावहि
अखद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खद्येत
खद्येयाताम्
खद्येरन्
मध्यम
खद्येथाः
खद्येयाथाम्
खद्येध्वम्
उत्तम
खद्येय
खद्येवहि
खद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खदिष्यते
खदिष्येते
खदिष्यन्ते
मध्यम
खदिष्यसे
खदिष्येथे
खदिष्यध्वे
उत्तम
खदिष्ये
खदिष्यावहे
खदिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
खदन
—
—
खदनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
खादक
खादकः
खादिका
खादकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
खदितृ
खदिता
खदित्री
खदितृ
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
खाद्य
खाद्यः
खाद्या
खाद्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
खदितव्य
खदितव्यः
खदितव्या
खदितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
खदनीय
खदनीयः
खदनीया
खदनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
खदित
खदितः
खदिता
खदितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
खदितवत्
खदितवान्
खदितवती
खदितवत् / खदितवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
खदत्
खदन्
खदन्ती
खदत् / खदद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
खदिष्यत्
खदिष्यन्
खदिष्यती / खदिष्यन्ती
खदिष्यत् / खदिष्यद्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
खदित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रखद्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
खदितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
खादम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
खाद
खादः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
खत्ति
—
खत्तिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
चखद्वस्
चखद्वान्
चखदुषी
चखद्वत् / चखद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।