🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:17:05 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ईर्ष्य् (ईर्ष्यँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0588
धात्वर्थ: ईर्ष्यायाम् — ईर्ष्या करना, द्वेष करना (to envy, to grudge)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईर्ष्यतिईर्ष्यतःईर्ष्यन्ति
मध्यमईर्ष्यसिईर्ष्यथःईर्ष्यथ
उत्तमईर्ष्यामिईर्ष्यावःईर्ष्यामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईर्ष्यतात् / ईर्ष्यताद् / ईर्ष्यतुईर्ष्यताम्ईर्ष्यन्तु
मध्यमईर्ष्य / ईर्ष्यतात् / ईर्ष्यताद्ईर्ष्यतम्ईर्ष्यत
उत्तमईर्ष्याणिईर्ष्यावईर्ष्याम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐर्ष्यत् / ऐर्ष्यद्ऐर्ष्यताम्ऐर्ष्यन्
मध्यमऐर्ष्यःऐर्ष्यतम्ऐर्ष्यत
उत्तमऐर्ष्यम्ऐर्ष्यावऐर्ष्याम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईर्ष्येत् / ईर्ष्येद्ईर्ष्येताम्ईर्ष्येयुः
मध्यमईर्ष्येःईर्ष्येतम्ईर्ष्येत
उत्तमईर्ष्येयम्ईर्ष्येवईर्ष्येम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईर्ष्यिष्यतिईर्ष्यिष्यतःईर्ष्यिष्यन्ति
मध्यमईर्ष्यिष्यसिईर्ष्यिष्यथःईर्ष्यिष्यथ
उत्तमईर्ष्यिष्यामिईर्ष्यिष्यावःईर्ष्यिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईर्ष्यिताईर्ष्यितारौईर्ष्यितारः
मध्यमईर्ष्यितासिईर्ष्यितास्थःईर्ष्यितास्थ
उत्तमईर्ष्यितास्मिईर्ष्यितास्वःईर्ष्यितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईर्ष्याञ्चकार / ईर्ष्यामास / ईर्ष्याम्बभूवईर्ष्याञ्चक्रतुः / ईर्ष्यामासतुः / ईर्ष्याम्बभूवतुःईर्ष्याञ्चक्रुः / ईर्ष्यामासुः / ईर्ष्याम्बभूवुः
मध्यमईर्ष्याञ्चकर्थ / ईर्ष्यामासिथ / ईर्ष्याम्बभूविथईर्ष्याञ्चक्रथुः / ईर्ष्यामासथुः / ईर्ष्याम्बभूवथुःईर्ष्याञ्चक्र / ईर्ष्यामास / ईर्ष्याम्बभूव
उत्तमईर्ष्याञ्चकर / ईर्ष्याञ्चकार / ईर्ष्यामास / ईर्ष्याम्बभूवईर्ष्याञ्चकृव / ईर्ष्यामासिव / ईर्ष्याम्बभूविवईर्ष्याञ्चकृम / ईर्ष्यामासिम / ईर्ष्याम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐर्ष्यीत् / ऐर्ष्यीद्ऐर्ष्यिष्टाम्ऐर्ष्यिषुः
मध्यमऐर्ष्यीःऐर्ष्यिष्टम्ऐर्ष्यिष्ट
उत्तमऐर्ष्यिषम्ऐर्ष्यिष्वऐर्ष्यिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमईर्ष्यात् / ईर्ष्याद् / ईर्ष्य्यात् / ईर्ष्य्याद्ईर्ष्यास्ताम् / ईर्ष्य्यास्ताम्ईर्ष्यासुः / ईर्ष्य्यासुः
मध्यमईर्ष्याः / ईर्ष्य्याःईर्ष्यास्तम् / ईर्ष्य्यास्तम्ईर्ष्यास्त / ईर्ष्य्यास्त
उत्तमईर्ष्यासम् / ईर्ष्य्यासम्ईर्ष्यास्व / ईर्ष्य्यास्वईर्ष्यास्म / ईर्ष्य्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमऐर्ष्यिष्यत् / ऐर्ष्यिष्यद्ऐर्ष्यिष्यताम्ऐर्ष्यिष्यन्
मध्यमऐर्ष्यिष्यःऐर्ष्यिष्यतम्ऐर्ष्यिष्यत
उत्तमऐर्ष्यिष्यम्ऐर्ष्यिष्यावऐर्ष्यिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें