२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ईर्ष्य् (ईर्ष्यँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0588
धात्वर्थ: ईर्ष्यायाम् — ईर्ष्या करना, द्वेष करना (to envy, to grudge)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्यति ईर्ष्यतः ईर्ष्यन्ति मध्यम ईर्ष्यसि ईर्ष्यथः ईर्ष्यथ उत्तम ईर्ष्यामि ईर्ष्यावः ईर्ष्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्यतात् / ईर्ष्यताद् / ईर्ष्यतु ईर्ष्यताम् ईर्ष्यन्तु मध्यम ईर्ष्य / ईर्ष्यतात् / ईर्ष्यताद् ईर्ष्यतम् ईर्ष्यत उत्तम ईर्ष्याणि ईर्ष्याव ईर्ष्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐर्ष्यत् / ऐर्ष्यद् ऐर्ष्यताम् ऐर्ष्यन् मध्यम ऐर्ष्यः ऐर्ष्यतम् ऐर्ष्यत उत्तम ऐर्ष्यम् ऐर्ष्याव ऐर्ष्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्येत् / ईर्ष्येद् ईर्ष्येताम् ईर्ष्येयुः मध्यम ईर्ष्येः ईर्ष्येतम् ईर्ष्येत उत्तम ईर्ष्येयम् ईर्ष्येव ईर्ष्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्यिष्यति ईर्ष्यिष्यतः ईर्ष्यिष्यन्ति मध्यम ईर्ष्यिष्यसि ईर्ष्यिष्यथः ईर्ष्यिष्यथ उत्तम ईर्ष्यिष्यामि ईर्ष्यिष्यावः ईर्ष्यिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्यिता ईर्ष्यितारौ ईर्ष्यितारः मध्यम ईर्ष्यितासि ईर्ष्यितास्थः ईर्ष्यितास्थ उत्तम ईर्ष्यितास्मि ईर्ष्यितास्वः ईर्ष्यितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्याञ्चकार / ईर्ष्यामास / ईर्ष्याम्बभूव ईर्ष्याञ्चक्रतुः / ईर्ष्यामासतुः / ईर्ष्याम्बभूवतुः ईर्ष्याञ्चक्रुः / ईर्ष्यामासुः / ईर्ष्याम्बभूवुः मध्यम ईर्ष्याञ्चकर्थ / ईर्ष्यामासिथ / ईर्ष्याम्बभूविथ ईर्ष्याञ्चक्रथुः / ईर्ष्यामासथुः / ईर्ष्याम्बभूवथुः ईर्ष्याञ्चक्र / ईर्ष्यामास / ईर्ष्याम्बभूव उत्तम ईर्ष्याञ्चकर / ईर्ष्याञ्चकार / ईर्ष्यामास / ईर्ष्याम्बभूव ईर्ष्याञ्चकृव / ईर्ष्यामासिव / ईर्ष्याम्बभूविव ईर्ष्याञ्चकृम / ईर्ष्यामासिम / ईर्ष्याम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐर्ष्यीत् / ऐर्ष्यीद् ऐर्ष्यिष्टाम् ऐर्ष्यिषुः मध्यम ऐर्ष्यीः ऐर्ष्यिष्टम् ऐर्ष्यिष्ट उत्तम ऐर्ष्यिषम् ऐर्ष्यिष्व ऐर्ष्यिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्यात् / ईर्ष्याद् / ईर्ष्य्यात् / ईर्ष्य्याद् ईर्ष्यास्ताम् / ईर्ष्य्यास्ताम् ईर्ष्यासुः / ईर्ष्य्यासुः मध्यम ईर्ष्याः / ईर्ष्य्याः ईर्ष्यास्तम् / ईर्ष्य्यास्तम् ईर्ष्यास्त / ईर्ष्य्यास्त उत्तम ईर्ष्यासम् / ईर्ष्य्यासम् ईर्ष्यास्व / ईर्ष्य्यास्व ईर्ष्यास्म / ईर्ष्य्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐर्ष्यिष्यत् / ऐर्ष्यिष्यद् ऐर्ष्यिष्यताम् ऐर्ष्यिष्यन् मध्यम ऐर्ष्यिष्यः ऐर्ष्यिष्यतम् ऐर्ष्यिष्यत उत्तम ऐर्ष्यिष्यम् ऐर्ष्यिष्याव ऐर्ष्यिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्यते / ईर्ष्य्यते ईर्ष्येते / ईर्ष्य्येते ईर्ष्यन्ते / ईर्ष्य्यन्ते मध्यम ईर्ष्यसे / ईर्ष्य्यसे ईर्ष्येथे / ईर्ष्य्येथे ईर्ष्यध्वे / ईर्ष्य्यध्वे उत्तम ईर्ष्ये / ईर्ष्य्ये ईर्ष्यावहे / ईर्ष्य्यावहे ईर्ष्यामहे / ईर्ष्य्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्यताम् / ईर्ष्य्यताम् ईर्ष्येताम् / ईर्ष्य्येताम् ईर्ष्यन्ताम् / ईर्ष्य्यन्ताम् मध्यम ईर्ष्यस्व / ईर्ष्य्यस्व ईर्ष्येथाम् / ईर्ष्य्येथाम् ईर्ष्यध्वम् / ईर्ष्य्यध्वम् उत्तम ईर्ष्यै / ईर्ष्य्यै ईर्ष्यावहै / ईर्ष्य्यावहै ईर्ष्यामहै / ईर्ष्य्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऐर्ष्यत / ऐर्ष्य्यत ऐर्ष्येताम् / ऐर्ष्य्येताम् ऐर्ष्यन्त / ऐर्ष्य्यन्त मध्यम ऐर्ष्यथाः / ऐर्ष्य्यथाः ऐर्ष्येथाम् / ऐर्ष्य्येथाम् ऐर्ष्यध्वम् / ऐर्ष्य्यध्वम् उत्तम ऐर्ष्ये / ऐर्ष्य्ये ऐर्ष्यावहि / ऐर्ष्य्यावहि ऐर्ष्यामहि / ऐर्ष्य्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्येत / ईर्ष्य्येत ईर्ष्येयाताम् / ईर्ष्य्येयाताम् ईर्ष्येरन् / ईर्ष्य्येरन् मध्यम ईर्ष्येथाः / ईर्ष्य्येथाः ईर्ष्येयाथाम् / ईर्ष्य्येयाथाम् ईर्ष्येध्वम् / ईर्ष्य्येध्वम् उत्तम ईर्ष्येय / ईर्ष्य्येय ईर्ष्येवहि / ईर्ष्य्येवहि ईर्ष्येमहि / ईर्ष्य्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ईर्ष्यिष्यते ईर्ष्यिष्येते ईर्ष्यिष्यन्ते मध्यम ईर्ष्यिष्यसे ईर्ष्यिष्येथे ईर्ष्यिष्यध्वे उत्तम ईर्ष्यिष्ये ईर्ष्यिष्यावहे ईर्ष्यिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ईर्ष्यण — — ईर्ष्यणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ईर्ष्यक ईर्ष्यकः ईर्ष्यिका ईर्ष्यकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ईर्ष्यितृ ईर्ष्यिता ईर्ष्यित्री ईर्ष्यितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त ईर्ष्य ईर्ष्यः ईर्ष्या ईर्ष्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ईर्ष्यितव्य ईर्ष्यितव्यः ईर्ष्यितव्या ईर्ष्यितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ईर्ष्यणीय ईर्ष्यणीयः ईर्ष्यणीया ईर्ष्यणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ईर्ष्यित ईर्ष्यितः ईर्ष्यिता ईर्ष्यितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ईर्ष्यितवत् ईर्ष्यितवान् ईर्ष्यितवती ईर्ष्यितवत् / ईर्ष्यितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ईर्ष्यत् ईर्ष्यन् ईर्ष्यन्ती ईर्ष्यत् / ईर्ष्यद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ईर्ष्यिष्यत् ईर्ष्यिष्यन् ईर्ष्यिष्यती / ईर्ष्यिष्यन्ती ईर्ष्यिष्यत् / ईर्ष्यिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ईर्ष्यित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रेर्ष्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ईर्ष्यितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ईर्ष्यम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ईर्ष्य ईर्ष्यः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ईर्ष्टि — ईर्ष्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ईर्ष्याम्बभूवस् ईर्ष्याम्बभूवान् ईर्ष्याम्बभूषी ईर्ष्याम्बभूवत् / ईर्ष्याम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।