🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:16:01 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

नाथ् (नाथृँ)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0007
धात्वर्थ: याच्ञोपतापैश्वर्याशीष्षु — याचना करना, रोगी होना, श्रीमान् होना, आशीर्वाद देना (to seek help, to beg, to irritate, to bless, to master)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनाथतिनाथतःनाथन्ति
मध्यमनाथसिनाथथःनाथथ
उत्तमनाथामिनाथावःनाथामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनाथतात् / नाथताद् / नाथतुनाथताम्नाथन्तु
मध्यमनाथ / नाथतात् / नाथताद्नाथतम्नाथत
उत्तमनाथानिनाथावनाथाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनाथत् / अनाथद्अनाथताम्अनाथन्
मध्यमअनाथःअनाथतम्अनाथत
उत्तमअनाथम्अनाथावअनाथाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनाथेत् / नाथेद्नाथेताम्नाथेयुः
मध्यमनाथेःनाथेतम्नाथेत
उत्तमनाथेयम्नाथेवनाथेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनाथिष्यतिनाथिष्यतःनाथिष्यन्ति
मध्यमनाथिष्यसिनाथिष्यथःनाथिष्यथ
उत्तमनाथिष्यामिनाथिष्यावःनाथिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनाथितानाथितारौनाथितारः
मध्यमनाथितासिनाथितास्थःनाथितास्थ
उत्तमनाथितास्मिनाथितास्वःनाथितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमननाथननाथतुःननाथुः
मध्यमननाथिथननाथथुःननाथ
उत्तमननाथननाथिवननाथिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनाथीत् / अनाथीद्अनाथिष्टाम्अनाथिषुः
मध्यमअनाथीःअनाथिष्टम्अनाथिष्ट
उत्तमअनाथिषम्अनाथिष्वअनाथिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनाथ्यात् / नाथ्याद्नाथ्यास्ताम्नाथ्यासुः
मध्यमनाथ्याःनाथ्यास्तम्नाथ्यास्त
उत्तमनाथ्यासम्नाथ्यास्वनाथ्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनाथिष्यत् / अनाथिष्यद्अनाथिष्यताम्अनाथिष्यन्
मध्यमअनाथिष्यःअनाथिष्यतम्अनाथिष्यत
उत्तमअनाथिष्यम्अनाथिष्यावअनाथिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें