🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:55 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

दल् (दलँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0629
धात्वर्थ: विशरणे विदारणे च — कुम्भलाना, म्लान होना, चीरना, फाड़ना (to break,to split,to expand,to open,to cut,to decline, to wither, to tear, to fade)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदलतिदलतःदलन्ति
मध्यमदलसिदलथःदलथ
उत्तमदलामिदलावःदलामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदलतात् / दलताद् / दलतुदलताम्दलन्तु
मध्यमदल / दलतात् / दलताद्दलतम्दलत
उत्तमदलानिदलावदलाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदलत् / अदलद्अदलताम्अदलन्
मध्यमअदलःअदलतम्अदलत
उत्तमअदलम्अदलावअदलाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदलेत् / दलेद्दलेताम्दलेयुः
मध्यमदलेःदलेतम्दलेत
उत्तमदलेयम्दलेवदलेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदलिष्यतिदलिष्यतःदलिष्यन्ति
मध्यमदलिष्यसिदलिष्यथःदलिष्यथ
उत्तमदलिष्यामिदलिष्यावःदलिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदलितादलितारौदलितारः
मध्यमदलितासिदलितास्थःदलितास्थ
उत्तमदलितास्मिदलितास्वःदलितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमददालदेलतुःदेलुः
मध्यमदेलिथदेलथुःदेल
उत्तमददल / ददालदेलिवदेलिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदालीत् / अदालीद्अदालिष्टाम्अदालिषुः
मध्यमअदालीःअदालिष्टम्अदालिष्ट
उत्तमअदालिषम्अदालिष्वअदालिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदल्यात् / दल्याद्दल्यास्ताम्दल्यासुः
मध्यमदल्याःदल्यास्तम्दल्यास्त
उत्तमदल्यासम्दल्यास्वदल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदलिष्यत् / अदलिष्यद्अदलिष्यताम्अदलिष्यन्
मध्यमअदलिष्यःअदलिष्यतम्अदलिष्यत
उत्तमअदलिष्यम्अदलिष्यावअदलिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें