२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दल् (दलँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0629
धात्वर्थ: विशरणे विदारणे च — कुम्भलाना, म्लान होना, चीरना, फाड़ना (to break,to split,to expand,to open,to cut,to decline, to wither, to tear, to fade)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलति दलतः दलन्ति मध्यम दलसि दलथः दलथ उत्तम दलामि दलावः दलामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलतात् / दलताद् / दलतु दलताम् दलन्तु मध्यम दल / दलतात् / दलताद् दलतम् दलत उत्तम दलानि दलाव दलाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदलत् / अदलद् अदलताम् अदलन् मध्यम अदलः अदलतम् अदलत उत्तम अदलम् अदलाव अदलाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलेत् / दलेद् दलेताम् दलेयुः मध्यम दलेः दलेतम् दलेत उत्तम दलेयम् दलेव दलेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलिष्यति दलिष्यतः दलिष्यन्ति मध्यम दलिष्यसि दलिष्यथः दलिष्यथ उत्तम दलिष्यामि दलिष्यावः दलिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलिता दलितारौ दलितारः मध्यम दलितासि दलितास्थः दलितास्थ उत्तम दलितास्मि दलितास्वः दलितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददाल देलतुः देलुः मध्यम देलिथ देलथुः देल उत्तम ददल / ददाल देलिव देलिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदालीत् / अदालीद् अदालिष्टाम् अदालिषुः मध्यम अदालीः अदालिष्टम् अदालिष्ट उत्तम अदालिषम् अदालिष्व अदालिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दल्यात् / दल्याद् दल्यास्ताम् दल्यासुः मध्यम दल्याः दल्यास्तम् दल्यास्त उत्तम दल्यासम् दल्यास्व दल्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदलिष्यत् / अदलिष्यद् अदलिष्यताम् अदलिष्यन् मध्यम अदलिष्यः अदलिष्यतम् अदलिष्यत उत्तम अदलिष्यम् अदलिष्याव अदलिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दल्यते दल्येते दल्यन्ते मध्यम दल्यसे दल्येथे दल्यध्वे उत्तम दल्ये दल्यावहे दल्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दल्यताम् दल्येताम् दल्यन्ताम् मध्यम दल्यस्व दल्येथाम् दल्यध्वम् उत्तम दल्यै दल्यावहै दल्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदल्यत अदल्येताम् अदल्यन्त मध्यम अदल्यथाः अदल्येथाम् अदल्यध्वम् उत्तम अदल्ये अदल्यावहि अदल्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दल्येत दल्येयाताम् दल्येरन् मध्यम दल्येथाः दल्येयाथाम् दल्येध्वम् उत्तम दल्येय दल्येवहि दल्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दलिष्यते दलिष्येते दलिष्यन्ते मध्यम दलिष्यसे दलिष्येथे दलिष्यध्वे उत्तम दलिष्ये दलिष्यावहे दलिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दलन — — दलनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दालक दालकः दालिका दालकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दलितृ दलिता दलित्री दलितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त दाल्य दाल्यः दाल्या दाल्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दलितव्य दलितव्यः दलितव्या दलितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दलनीय दलनीयः दलनीया दलनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दलित दलितः दलिता दलितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दलितवत् दलितवान् दलितवती दलितवत् / दलितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दलत् दलन् दलन्ती दलत् / दलद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त दलिष्यत् दलिष्यन् दलिष्यती / दलिष्यन्ती दलिष्यत् / दलिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दलित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदल्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दलितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दालम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दाल दालः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दल्ति — दल्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त देलिवस् देलिवान् देलुषी देलिवत् / देलिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।