२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
धिक्ष् (धिक्षँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0687
धात्वर्थ: सन्दीपनक्लेशनजीवनेषु — जलाना, श्रान्त होना, थकना, जीना (to kindle,to get tired, to be weary,to live)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्षते धिक्षेते धिक्षन्ते मध्यम धिक्षसे धिक्षेथे धिक्षध्वे उत्तम धिक्षे धिक्षावहे धिक्षामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्षताम् धिक्षेताम् धिक्षन्ताम् मध्यम धिक्षस्व धिक्षेथाम् धिक्षध्वम् उत्तम धिक्षै धिक्षावहै धिक्षामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधिक्षत अधिक्षेताम् अधिक्षन्त मध्यम अधिक्षथाः अधिक्षेथाम् अधिक्षध्वम् उत्तम अधिक्षे अधिक्षावहि अधिक्षामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्षेत धिक्षेयाताम् धिक्षेरन् मध्यम धिक्षेथाः धिक्षेयाथाम् धिक्षेध्वम् उत्तम धिक्षेय धिक्षेवहि धिक्षेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्षिष्यते धिक्षिष्येते धिक्षिष्यन्ते मध्यम धिक्षिष्यसे धिक्षिष्येथे धिक्षिष्यध्वे उत्तम धिक्षिष्ये धिक्षिष्यावहे धिक्षिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्षिता धिक्षितारौ धिक्षितारः मध्यम धिक्षितासे धिक्षितासाथे धिक्षिताध्वे उत्तम धिक्षिताहे धिक्षितास्वहे धिक्षितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिधिक्षे दिधिक्षाते दिधिक्षिरे मध्यम दिधिक्षिषे दिधिक्षाथे दिधिक्षिध्वे उत्तम दिधिक्षे दिधिक्षिवहे दिधिक्षिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधिक्षिष्ट अधिक्षिषाताम् अधिक्षिषत मध्यम अधिक्षिष्ठाः अधिक्षिषाथाम् अधिक्षिध्वम् उत्तम अधिक्षिषि अधिक्षिष्वहि अधिक्षिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्षिषीष्ट धिक्षिषीयास्ताम् धिक्षिषीरन् मध्यम धिक्षिषीष्ठाः धिक्षिषीयास्थाम् धिक्षिषीध्वम् उत्तम धिक्षिषीय धिक्षिषीवहि धिक्षिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधिक्षिष्यत अधिक्षिष्येताम् अधिक्षिष्यन्त मध्यम अधिक्षिष्यथाः अधिक्षिष्येथाम् अधिक्षिष्यध्वम् उत्तम अधिक्षिष्ये अधिक्षिष्यावहि अधिक्षिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्ष्यते धिक्ष्येते धिक्ष्यन्ते मध्यम धिक्ष्यसे धिक्ष्येथे धिक्ष्यध्वे उत्तम धिक्ष्ये धिक्ष्यावहे धिक्ष्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्ष्यताम् धिक्ष्येताम् धिक्ष्यन्ताम् मध्यम धिक्ष्यस्व धिक्ष्येथाम् धिक्ष्यध्वम् उत्तम धिक्ष्यै धिक्ष्यावहै धिक्ष्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधिक्ष्यत अधिक्ष्येताम् अधिक्ष्यन्त मध्यम अधिक्ष्यथाः अधिक्ष्येथाम् अधिक्ष्यध्वम् उत्तम अधिक्ष्ये अधिक्ष्यावहि अधिक्ष्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्ष्येत धिक्ष्येयाताम् धिक्ष्येरन् मध्यम धिक्ष्येथाः धिक्ष्येयाथाम् धिक्ष्येध्वम् उत्तम धिक्ष्येय धिक्ष्येवहि धिक्ष्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्षिष्यते धिक्षिष्येते धिक्षिष्यन्ते मध्यम धिक्षिष्यसे धिक्षिष्येथे धिक्षिष्यध्वे उत्तम धिक्षिष्ये धिक्षिष्यावहे धिक्षिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त धिक्षण — — धिक्षणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त धिक्षक धिक्षकः धिक्षिका धिक्षकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त धिक्षितृ धिक्षिता धिक्षित्री धिक्षितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त धिक्ष्य धिक्ष्यः धिक्ष्या धिक्ष्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) धिक्षितव्य धिक्षितव्यः धिक्षितव्या धिक्षितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त धिक्षणीय धिक्षणीयः धिक्षणीया धिक्षणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) धिक्षित धिक्षितः धिक्षिता धिक्षितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) धिक्षितवत् धिक्षितवान् धिक्षितवती धिक्षितवत् / धिक्षितवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) धिक्षमाण धिक्षमाणः धिक्षमाणा धिक्षमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) धिक्षित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रधिक्ष्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) धिक्षितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय धिक्षम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त धिक्ष धिक्षः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त धिष्टि — धिष्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त दिधिक्ष्वस् दिधिक्ष्वान् दिधिक्षुषी दिधिक्ष्वत् / दिधिक्ष्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।