२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
शिक्ष् (शिक्षँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0689
धात्वर्थ: विद्योपादाने — विद्या प्राप्त करना, अभ्यास करना, अध्ययन करना, सीखना (to learn,to practise, to study, to gain knowledge)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिक्षते
शिक्षेते
शिक्षन्ते
मध्यम
शिक्षसे
शिक्षेथे
शिक्षध्वे
उत्तम
शिक्षे
शिक्षावहे
शिक्षामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिक्षताम्
शिक्षेताम्
शिक्षन्ताम्
मध्यम
शिक्षस्व
शिक्षेथाम्
शिक्षध्वम्
उत्तम
शिक्षै
शिक्षावहै
शिक्षामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशिक्षत
अशिक्षेताम्
अशिक्षन्त
मध्यम
अशिक्षथाः
अशिक्षेथाम्
अशिक्षध्वम्
उत्तम
अशिक्षे
अशिक्षावहि
अशिक्षामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिक्षेत
शिक्षेयाताम्
शिक्षेरन्
मध्यम
शिक्षेथाः
शिक्षेयाथाम्
शिक्षेध्वम्
उत्तम
शिक्षेय
शिक्षेवहि
शिक्षेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिक्षिष्यते
शिक्षिष्येते
शिक्षिष्यन्ते
मध्यम
शिक्षिष्यसे
शिक्षिष्येथे
शिक्षिष्यध्वे
उत्तम
शिक्षिष्ये
शिक्षिष्यावहे
शिक्षिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिक्षिता
शिक्षितारौ
शिक्षितारः
मध्यम
शिक्षितासे
शिक्षितासाथे
शिक्षिताध्वे
उत्तम
शिक्षिताहे
शिक्षितास्वहे
शिक्षितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिशिक्षे
शिशिक्षाते
शिशिक्षिरे
मध्यम
शिशिक्षिषे
शिशिक्षाथे
शिशिक्षिध्वे
उत्तम
शिशिक्षे
शिशिक्षिवहे
शिशिक्षिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशिक्षिष्ट
अशिक्षिषाताम्
अशिक्षिषत
मध्यम
अशिक्षिष्ठाः
अशिक्षिषाथाम्
अशिक्षिध्वम्
उत्तम
अशिक्षिषि
अशिक्षिष्वहि
अशिक्षिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिक्षिषीष्ट
शिक्षिषीयास्ताम्
शिक्षिषीरन्
मध्यम
शिक्षिषीष्ठाः
शिक्षिषीयास्थाम्
शिक्षिषीध्वम्
उत्तम
शिक्षिषीय
शिक्षिषीवहि
शिक्षिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशिक्षिष्यत
अशिक्षिष्येताम्
अशिक्षिष्यन्त
मध्यम
अशिक्षिष्यथाः
अशिक्षिष्येथाम्
अशिक्षिष्यध्वम्
उत्तम
अशिक्षिष्ये
अशिक्षिष्यावहि
अशिक्षिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिक्ष्यते
शिक्ष्येते
शिक्ष्यन्ते
मध्यम
शिक्ष्यसे
शिक्ष्येथे
शिक्ष्यध्वे
उत्तम
शिक्ष्ये
शिक्ष्यावहे
शिक्ष्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिक्ष्यताम्
शिक्ष्येताम्
शिक्ष्यन्ताम्
मध्यम
शिक्ष्यस्व
शिक्ष्येथाम्
शिक्ष्यध्वम्
उत्तम
शिक्ष्यै
शिक्ष्यावहै
शिक्ष्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अशिक्ष्यत
अशिक्ष्येताम्
अशिक्ष्यन्त
मध्यम
अशिक्ष्यथाः
अशिक्ष्येथाम्
अशिक्ष्यध्वम्
उत्तम
अशिक्ष्ये
अशिक्ष्यावहि
अशिक्ष्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिक्ष्येत
शिक्ष्येयाताम्
शिक्ष्येरन्
मध्यम
शिक्ष्येथाः
शिक्ष्येयाथाम्
शिक्ष्येध्वम्
उत्तम
शिक्ष्येय
शिक्ष्येवहि
शिक्ष्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
शिक्षिष्यते
शिक्षिष्येते
शिक्षिष्यन्ते
मध्यम
शिक्षिष्यसे
शिक्षिष्येथे
शिक्षिष्यध्वे
उत्तम
शिक्षिष्ये
शिक्षिष्यावहे
शिक्षिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
शिक्षण
—
—
शिक्षणम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
शिक्षक
शिक्षकः
शिक्षिका
शिक्षकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
शिक्षितृ
शिक्षिता
शिक्षित्री
शिक्षितृ
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
शिक्ष्य
शिक्ष्यः
शिक्ष्या
शिक्ष्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
शिक्षितव्य
शिक्षितव्यः
शिक्षितव्या
शिक्षितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
शिक्षणीय
शिक्षणीयः
शिक्षणीया
शिक्षणीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
शिक्षित
शिक्षितः
शिक्षिता
शिक्षितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
शिक्षितवत्
शिक्षितवान्
शिक्षितवती
शिक्षितवत् / शिक्षितवद्
शानच्
वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)
शिक्षमाण
शिक्षमाणः
शिक्षमाणा
शिक्षमाणम्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
शिक्षित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रशिक्ष्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
शिक्षितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
शिक्षम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
शिक्ष
शिक्षः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
शिष्टि
—
शिष्टिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
शिशिक्ष्वस्
शिशिक्ष्वान्
शिशिक्षुषी
शिशिक्ष्वत् / शिशिक्ष्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।