🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:25:12 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

दीक्ष् (दीक्षँ)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0693
धात्वर्थ: मौण्ड्येज्योपनयननियमव्रतादेशेषु — मुण्डन करना, यज्ञ करना, दीक्षा देना, उपनयन करना, आत्मनिग्रह करना, धर्म सिखाना, आदेश देना (to shave, to perform a sacrifice, to initiate a mantra, to perform sacred thread ceremony…)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीक्षतेदीक्षेतेदीक्षन्ते
मध्यमदीक्षसेदीक्षेथेदीक्षध्वे
उत्तमदीक्षेदीक्षावहेदीक्षामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीक्षताम्दीक्षेताम्दीक्षन्ताम्
मध्यमदीक्षस्वदीक्षेथाम्दीक्षध्वम्
उत्तमदीक्षैदीक्षावहैदीक्षामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदीक्षतअदीक्षेताम्अदीक्षन्त
मध्यमअदीक्षथाःअदीक्षेथाम्अदीक्षध्वम्
उत्तमअदीक्षेअदीक्षावहिअदीक्षामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीक्षेतदीक्षेयाताम्दीक्षेरन्
मध्यमदीक्षेथाःदीक्षेयाथाम्दीक्षेध्वम्
उत्तमदीक्षेयदीक्षेवहिदीक्षेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीक्षिष्यतेदीक्षिष्येतेदीक्षिष्यन्ते
मध्यमदीक्षिष्यसेदीक्षिष्येथेदीक्षिष्यध्वे
उत्तमदीक्षिष्येदीक्षिष्यावहेदीक्षिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीक्षितादीक्षितारौदीक्षितारः
मध्यमदीक्षितासेदीक्षितासाथेदीक्षिताध्वे
उत्तमदीक्षिताहेदीक्षितास्वहेदीक्षितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदिदीक्षेदिदीक्षातेदिदीक्षिरे
मध्यमदिदीक्षिषेदिदीक्षाथेदिदीक्षिध्वे
उत्तमदिदीक्षेदिदीक्षिवहेदिदीक्षिमहे

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदीक्षिष्टअदीक्षिषाताम्अदीक्षिषत
मध्यमअदीक्षिष्ठाःअदीक्षिषाथाम्अदीक्षिध्वम्
उत्तमअदीक्षिषिअदीक्षिष्वहिअदीक्षिष्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदीक्षिषीष्टदीक्षिषीयास्ताम्दीक्षिषीरन्
मध्यमदीक्षिषीष्ठाःदीक्षिषीयास्थाम्दीक्षिषीध्वम्
उत्तमदीक्षिषीयदीक्षिषीवहिदीक्षिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदीक्षिष्यतअदीक्षिष्येताम्अदीक्षिष्यन्त
मध्यमअदीक्षिष्यथाःअदीक्षिष्येथाम्अदीक्षिष्यध्वम्
उत्तमअदीक्षिष्येअदीक्षिष्यावहिअदीक्षिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें