🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:21:37 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

रक्ष् (रक्षँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0746
धात्वर्थ: पालने — पालन करना (to protect,to watch,to take care of)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरक्षतिरक्षतःरक्षन्ति
मध्यमरक्षसिरक्षथःरक्षथ
उत्तमरक्षामिरक्षावःरक्षामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरक्षतात् / रक्षताद् / रक्षतुरक्षताम्रक्षन्तु
मध्यमरक्ष / रक्षतात् / रक्षताद्रक्षतम्रक्षत
उत्तमरक्षाणिरक्षावरक्षाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअरक्षत् / अरक्षद्अरक्षताम्अरक्षन्
मध्यमअरक्षःअरक्षतम्अरक्षत
उत्तमअरक्षम्अरक्षावअरक्षाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरक्षेत् / रक्षेद्रक्षेताम्रक्षेयुः
मध्यमरक्षेःरक्षेतम्रक्षेत
उत्तमरक्षेयम्रक्षेवरक्षेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरक्षिष्यतिरक्षिष्यतःरक्षिष्यन्ति
मध्यमरक्षिष्यसिरक्षिष्यथःरक्षिष्यथ
उत्तमरक्षिष्यामिरक्षिष्यावःरक्षिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरक्षितारक्षितारौरक्षितारः
मध्यमरक्षितासिरक्षितास्थःरक्षितास्थ
उत्तमरक्षितास्मिरक्षितास्वःरक्षितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमररक्षररक्षतुःररक्षुः
मध्यमररक्षिथररक्षथुःररक्ष
उत्तमररक्षररक्षिवररक्षिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअरक्षीत् / अरक्षीद्अरक्षिष्टाम्अरक्षिषुः
मध्यमअरक्षीःअरक्षिष्टम्अरक्षिष्ट
उत्तमअरक्षिषम्अरक्षिष्वअरक्षिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमरक्ष्यात् / रक्ष्याद्रक्ष्यास्ताम्रक्ष्यासुः
मध्यमरक्ष्याःरक्ष्यास्तम्रक्ष्यास्त
उत्तमरक्ष्यासम्रक्ष्यास्वरक्ष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअरक्षिष्यत् / अरक्षिष्यद्अरक्षिष्यताम्अरक्षिष्यन्
मध्यमअरक्षिष्यःअरक्षिष्यतम्अरक्षिष्यत
उत्तमअरक्षिष्यम्अरक्षिष्यावअरक्षिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें