२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
पृष् (पृषुँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0802
धात्वर्थ: सेचनहिंसासङ्क्लेशनेषु — हिंसा करना, सींचना, कष्ट देना (to sprinkle,to kill, to destroy, to hurt)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्षति पर्षतः पर्षन्ति मध्यम पर्षसि पर्षथः पर्षथ उत्तम पर्षामि पर्षावः पर्षामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्षतात् / पर्षताद् / पर्षतु पर्षताम् पर्षन्तु मध्यम पर्ष / पर्षतात् / पर्षताद् पर्षतम् पर्षत उत्तम पर्षाणि पर्षाव पर्षाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपर्षत् / अपर्षद् अपर्षताम् अपर्षन् मध्यम अपर्षः अपर्षतम् अपर्षत उत्तम अपर्षम् अपर्षाव अपर्षाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्षेत् / पर्षेद् पर्षेताम् पर्षेयुः मध्यम पर्षेः पर्षेतम् पर्षेत उत्तम पर्षेयम् पर्षेव पर्षेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्षिष्यति पर्षिष्यतः पर्षिष्यन्ति मध्यम पर्षिष्यसि पर्षिष्यथः पर्षिष्यथ उत्तम पर्षिष्यामि पर्षिष्यावः पर्षिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्षिता पर्षितारौ पर्षितारः मध्यम पर्षितासि पर्षितास्थः पर्षितास्थ उत्तम पर्षितास्मि पर्षितास्वः पर्षितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पपर्ष पपृषतुः पपृषुः मध्यम पपर्षिथ पपृषथुः पपृष उत्तम पपर्ष पपृषिव पपृषिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपर्षीत् / अपर्षीद् अपर्षिष्टाम् अपर्षिषुः मध्यम अपर्षीः अपर्षिष्टम् अपर्षिष्ट उत्तम अपर्षिषम् अपर्षिष्व अपर्षिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पृष्यात् / पृष्याद् पृष्यास्ताम् पृष्यासुः मध्यम पृष्याः पृष्यास्तम् पृष्यास्त उत्तम पृष्यासम् पृष्यास्व पृष्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपर्षिष्यत् / अपर्षिष्यद् अपर्षिष्यताम् अपर्षिष्यन् मध्यम अपर्षिष्यः अपर्षिष्यतम् अपर्षिष्यत उत्तम अपर्षिष्यम् अपर्षिष्याव अपर्षिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पृष्यते पृष्येते पृष्यन्ते मध्यम पृष्यसे पृष्येथे पृष्यध्वे उत्तम पृष्ये पृष्यावहे पृष्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पृष्यताम् पृष्येताम् पृष्यन्ताम् मध्यम पृष्यस्व पृष्येथाम् पृष्यध्वम् उत्तम पृष्यै पृष्यावहै पृष्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपृष्यत अपृष्येताम् अपृष्यन्त मध्यम अपृष्यथाः अपृष्येथाम् अपृष्यध्वम् उत्तम अपृष्ये अपृष्यावहि अपृष्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पृष्येत पृष्येयाताम् पृष्येरन् मध्यम पृष्येथाः पृष्येयाथाम् पृष्येध्वम् उत्तम पृष्येय पृष्येवहि पृष्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पर्षिष्यते पर्षिष्येते पर्षिष्यन्ते मध्यम पर्षिष्यसे पर्षिष्येथे पर्षिष्यध्वे उत्तम पर्षिष्ये पर्षिष्यावहे पर्षिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त पर्षण — — पर्षणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त पर्षक पर्षकः पर्षिका पर्षकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त पर्षितृ पर्षिता पर्षित्री पर्षितृ
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) पर्षितव्य पर्षितव्यः पर्षितव्या पर्षितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त पर्षणीय पर्षणीयः पर्षणीया पर्षणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) पृष्ट पृष्टः पृष्टा पृष्टम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) पृष्टवत् पृष्टवान् पृष्टवती पृष्टवत् / पृष्टवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) पर्षत् पर्षन् पर्षन्ती पर्षत् / पर्षद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त पर्षिष्यत् पर्षिष्यन् पर्षिष्यती / पर्षिष्यन्ती पर्षिष्यत् / पर्षिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) पृष्ट्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रपृष्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) पर्षितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय पर्षम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त पर्ष पर्षः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त पृष्टि — पृष्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पपृष्वस् पपृष्वान् पपृषुषी पपृष्वत् / पपृष्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।