🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:30:02 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पृष् (पृषुँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0802
धात्वर्थ: सेचनहिंसासङ्क्लेशनेषु — हिंसा करना, सींचना, कष्ट देना (to sprinkle,to kill, to destroy, to hurt)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपर्षतिपर्षतःपर्षन्ति
मध्यमपर्षसिपर्षथःपर्षथ
उत्तमपर्षामिपर्षावःपर्षामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपर्षतात् / पर्षताद् / पर्षतुपर्षताम्पर्षन्तु
मध्यमपर्ष / पर्षतात् / पर्षताद्पर्षतम्पर्षत
उत्तमपर्षाणिपर्षावपर्षाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपर्षत् / अपर्षद्अपर्षताम्अपर्षन्
मध्यमअपर्षःअपर्षतम्अपर्षत
उत्तमअपर्षम्अपर्षावअपर्षाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपर्षेत् / पर्षेद्पर्षेताम्पर्षेयुः
मध्यमपर्षेःपर्षेतम्पर्षेत
उत्तमपर्षेयम्पर्षेवपर्षेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपर्षिष्यतिपर्षिष्यतःपर्षिष्यन्ति
मध्यमपर्षिष्यसिपर्षिष्यथःपर्षिष्यथ
उत्तमपर्षिष्यामिपर्षिष्यावःपर्षिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपर्षितापर्षितारौपर्षितारः
मध्यमपर्षितासिपर्षितास्थःपर्षितास्थ
उत्तमपर्षितास्मिपर्षितास्वःपर्षितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपपर्षपपृषतुःपपृषुः
मध्यमपपर्षिथपपृषथुःपपृष
उत्तमपपर्षपपृषिवपपृषिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपर्षीत् / अपर्षीद्अपर्षिष्टाम्अपर्षिषुः
मध्यमअपर्षीःअपर्षिष्टम्अपर्षिष्ट
उत्तमअपर्षिषम्अपर्षिष्वअपर्षिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपृष्यात् / पृष्याद्पृष्यास्ताम्पृष्यासुः
मध्यमपृष्याःपृष्यास्तम्पृष्यास्त
उत्तमपृष्यासम्पृष्यास्वपृष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपर्षिष्यत् / अपर्षिष्यद्अपर्षिष्यताम्अपर्षिष्यन्
मध्यमअपर्षिष्यःअपर्षिष्यतम्अपर्षिष्यत
उत्तमअपर्षिष्यम्अपर्षिष्यावअपर्षिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें