🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:30:02 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

छद् (छदिः)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0925
धात्वर्थ: ऊर्जने — बलवान होना, बलवान करना (to be powerful, to be energized)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछदतिछदतःछदन्ति
मध्यमछदसिछदथःछदथ
उत्तमछदामिछदावःछदामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछदतात् / छदताद् / छदतुछदताम्छदन्तु
मध्यमछद / छदतात् / छदताद्छदतम्छदत
उत्तमछदानिछदावछदाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छदत् / अच्छदद्अच्छदताम्अच्छदन्
मध्यमअच्छदःअच्छदतम्अच्छदत
उत्तमअच्छदम्अच्छदावअच्छदाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछदेत् / छदेद्छदेताम्छदेयुः
मध्यमछदेःछदेतम्छदेत
उत्तमछदेयम्छदेवछदेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछदिष्यतिछदिष्यतःछदिष्यन्ति
मध्यमछदिष्यसिछदिष्यथःछदिष्यथ
उत्तमछदिष्यामिछदिष्यावःछदिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछदिताछदितारौछदितारः
मध्यमछदितासिछदितास्थःछदितास्थ
उत्तमछदितास्मिछदितास्वःछदितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचच्छादचच्छदतुःचच्छदुः
मध्यमचच्छदिथचच्छदथुःचच्छद
उत्तमचच्छद / चच्छादचच्छदिवचच्छदिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छदीत् / अच्छदीद् / अच्छादीत् / अच्छादीद्अच्छदिष्टाम् / अच्छादिष्टाम्अच्छदिषुः / अच्छादिषुः
मध्यमअच्छदीः / अच्छादीःअच्छदिष्टम् / अच्छादिष्टम्अच्छदिष्ट / अच्छादिष्ट
उत्तमअच्छदिषम् / अच्छादिषम्अच्छदिष्व / अच्छादिष्वअच्छदिष्म / अच्छादिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमछद्यात् / छद्याद्छद्यास्ताम्छद्यासुः
मध्यमछद्याःछद्यास्तम्छद्यास्त
उत्तमछद्यासम्छद्यास्वछद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअच्छदिष्यत् / अच्छदिष्यद्अच्छदिष्यताम्अच्छदिष्यन्
मध्यमअच्छदिष्यःअच्छदिष्यतम्अच्छदिष्यत
उत्तमअच्छदिष्यम्अच्छदिष्यावअच्छदिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें