🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:29:13 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

यम् (यमँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0930
धात्वर्थ: अपरिवेषणे — उपवास रखना, न खाना (to fast, to avoid eating)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयमतियमतःयमन्ति
मध्यमयमसियमथःयमथ
उत्तमयमामियमावःयमामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयमतात् / यमताद् / यमतुयमताम्यमन्तु
मध्यमयम / यमतात् / यमताद्यमतम्यमत
उत्तमयमानियमावयमाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयमत् / अयमद्अयमताम्अयमन्
मध्यमअयमःअयमतम्अयमत
उत्तमअयमम्अयमावअयमाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयमेत् / यमेद्यमेताम्यमेयुः
मध्यमयमेःयमेतम्यमेत
उत्तमयमेयम्यमेवयमेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयमिष्यतियमिष्यतःयमिष्यन्ति
मध्यमयमिष्यसियमिष्यथःयमिष्यथ
उत्तमयमिष्यामियमिष्यावःयमिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयमितायमितारौयमितारः
मध्यमयमितासियमितास्थःयमितास्थ
उत्तमयमितास्मियमितास्वःयमितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमययामयेमतुःयेमुः
मध्यमयेमिथयेमथुःयेम
उत्तमययम / ययामयेमिवयेमिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयंसीत् / अयंसीद्अयंसिष्टाम्अयंसिषुः
मध्यमअयंसीःअयंसिष्टम्अयंसिष्ट
उत्तमअयंसिषम्अयंसिष्वअयंसिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयम्यात् / यम्याद्यम्यास्ताम्यम्यासुः
मध्यमयम्याःयम्यास्तम्यम्यास्त
उत्तमयम्यासम्यम्यास्वयम्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयमिष्यत् / अयमिष्यद्अयमिष्यताम्अयमिष्यन्
मध्यमअयमिष्यःअयमिष्यतम्अयमिष्यत
उत्तमअयमिष्यम्अयमिष्यावअयमिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें