२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
हल् (हलँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0971
धात्वर्थ: विलेखने — जोतना, हल चलाना (to plow, to cultivate, to till, to furrow)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हलति हलतः हलन्ति मध्यम हलसि हलथः हलथ उत्तम हलामि हलावः हलामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हलतात् / हलताद् / हलतु हलताम् हलन्तु मध्यम हल / हलतात् / हलताद् हलतम् हलत उत्तम हलानि हलाव हलाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहलत् / अहलद् अहलताम् अहलन् मध्यम अहलः अहलतम् अहलत उत्तम अहलम् अहलाव अहलाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हलेत् / हलेद् हलेताम् हलेयुः मध्यम हलेः हलेतम् हलेत उत्तम हलेयम् हलेव हलेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हलिष्यति हलिष्यतः हलिष्यन्ति मध्यम हलिष्यसि हलिष्यथः हलिष्यथ उत्तम हलिष्यामि हलिष्यावः हलिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हलिता हलितारौ हलितारः मध्यम हलितासि हलितास्थः हलितास्थ उत्तम हलितास्मि हलितास्वः हलितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जहाल जहलतुः जहलुः मध्यम जहलिथ जहलथुः जहल उत्तम जहल / जहाल जहलिव जहलिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहालीत् / अहालीद् अहालिष्टाम् अहालिषुः मध्यम अहालीः अहालिष्टम् अहालिष्ट उत्तम अहालिषम् अहालिष्व अहालिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हल्यात् / हल्याद् हल्यास्ताम् हल्यासुः मध्यम हल्याः हल्यास्तम् हल्यास्त उत्तम हल्यासम् हल्यास्व हल्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहलिष्यत् / अहलिष्यद् अहलिष्यताम् अहलिष्यन् मध्यम अहलिष्यः अहलिष्यतम् अहलिष्यत उत्तम अहलिष्यम् अहलिष्याव अहलिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हल्यते हल्येते हल्यन्ते मध्यम हल्यसे हल्येथे हल्यध्वे उत्तम हल्ये हल्यावहे हल्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हल्यताम् हल्येताम् हल्यन्ताम् मध्यम हल्यस्व हल्येथाम् हल्यध्वम् उत्तम हल्यै हल्यावहै हल्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहल्यत अहल्येताम् अहल्यन्त मध्यम अहल्यथाः अहल्येथाम् अहल्यध्वम् उत्तम अहल्ये अहल्यावहि अहल्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हल्येत हल्येयाताम् हल्येरन् मध्यम हल्येथाः हल्येयाथाम् हल्येध्वम् उत्तम हल्येय हल्येवहि हल्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हलिष्यते हलिष्येते हलिष्यन्ते मध्यम हलिष्यसे हलिष्येथे हलिष्यध्वे उत्तम हलिष्ये हलिष्यावहे हलिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त हलन — — हलनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त हालक हालकः हालिका हालकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त हलितृ हलिता हलित्री हलितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त हाल्य हाल्यः हाल्या हाल्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) हलितव्य हलितव्यः हलितव्या हलितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त हलनीय हलनीयः हलनीया हलनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) हलित हलितः हलिता हलितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) हलितवत् हलितवान् हलितवती हलितवत् / हलितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) हलत् हलन् हलन्ती हलत् / हलद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त हलिष्यत् हलिष्यन् हलिष्यती / हलिष्यन्ती हलिष्यत् / हलिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) हलित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रहल्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) हलितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय हालम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त हाल हालः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त हल्ति — हल्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जहल्वस् जहल्वान् जहलुषी जहल्वत् / जहल्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।