🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:16:05 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मथ् (मथेँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0983
धात्वर्थ: विलोडने — मथना, विचार करना, मनन करना (to churn, to think, to meditate, to ponder)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममथतिमथतःमथन्ति
मध्यममथसिमथथःमथथ
उत्तममथामिमथावःमथामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममथतात् / मथताद् / मथतुमथताम्मथन्तु
मध्यममथ / मथतात् / मथताद्मथतम्मथत
उत्तममथानिमथावमथाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमथत् / अमथद्अमथताम्अमथन्
मध्यमअमथःअमथतम्अमथत
उत्तमअमथम्अमथावअमथाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममथेत् / मथेद्मथेताम्मथेयुः
मध्यममथेःमथेतम्मथेत
उत्तममथेयम्मथेवमथेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममथिष्यतिमथिष्यतःमथिष्यन्ति
मध्यममथिष्यसिमथिष्यथःमथिष्यथ
उत्तममथिष्यामिमथिष्यावःमथिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममथितामथितारौमथितारः
मध्यममथितासिमथितास्थःमथितास्थ
उत्तममथितास्मिमथितास्वःमथितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमममाथमेथतुःमेथुः
मध्यममेथिथमेथथुःमेथ
उत्तमममथ / ममाथमेथिवमेथिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमथीत् / अमथीद्अमथिष्टाम्अमथिषुः
मध्यमअमथीःअमथिष्टम्अमथिष्ट
उत्तमअमथिषम्अमथिष्वअमथिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममथ्यात् / मथ्याद्मथ्यास्ताम्मथ्यासुः
मध्यममथ्याःमथ्यास्तम्मथ्यास्त
उत्तममथ्यासम्मथ्यास्वमथ्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमथिष्यत् / अमथिष्यद्अमथिष्यताम्अमथिष्यन्
मध्यमअमथिष्यःअमथिष्यतम्अमथिष्यत
उत्तमअमथिष्यम्अमथिष्यावअमथिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें