🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:03:41 AM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

कृप् (कृपँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0278
धात्वर्थ: अवकल्कने — कल्पना करना, विचार करना, मिश्रित करना, चित्रित करना, रंगना (to mix, to think, to imagine, to paint)

🔎 आपका लिखा रूप आकल्पम् — अव्यय — आ + कृप् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तकल्पन——कल्पनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तकल्पककल्पकःकल्पिकाकल्पकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तकल्पयितृकल्पयिताकल्पयित्रीकल्पयितृ
यत्विध्यर्थक कृदन्तकल्प्यकल्प्यःकल्प्याकल्प्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)कल्पयितव्यकल्पयितव्यःकल्पयितव्याकल्पयितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तकल्पनीयकल्पनीयःकल्पनीयाकल्पनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)कल्पितकल्पितःकल्पिताकल्पितम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)कल्पितवत्कल्पितवान्कल्पितवतीकल्पितवत् / कल्पितवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)कल्पयत्कल्पयन्कल्पयन्तीकल्पयत् / कल्पयद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तकल्पयिष्यत्कल्पयिष्यन्कल्पयिष्यती / कल्पयिष्यन्तीकल्पयिष्यत् / कल्पयिष्यद्
शानच्वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)कल्पयमानकल्पयमानःकल्पयमानाकल्पयमानम्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)कल्पयित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रकल्प्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)कल्पयितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययकल्पम्———
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तकल्प्ति—कल्प्तिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तकल्पयाम्बभूवस्कल्पयाम्बभूवान्कल्पयाम्बभूषीकल्पयाम्बभूवत् / कल्पयाम्बभूवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें