🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:13:33 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ब्रू (ब्रूञ्)

अदादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 02.0039
धात्वर्थ: व्यक्तायां वाचि — कहना, बोलना (to speak, to tell, to explain)

🔎 आपका लिखा रूप उक्तवत् — उक्तवत् (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ब्रू + क्तवतु (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तवचन——वचनम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तवाचकवाचकःवाचिकावाचकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तवक्तृवक्तावक्त्रीवक्तृ
यत्विध्यर्थक कृदन्तवच्यवच्यःवच्यावच्यम्
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तवाच्यवाच्यःवाच्यावाच्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)वक्तव्यवक्तव्यःवक्तव्यावक्तव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तवचनीयवचनीयःवचनीयावचनीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)उक्तउक्तःउक्ताउक्तम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)उक्तवत्उक्तवान्उक्तवतीउक्तवत् / उक्तवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)ब्रुवत्ब्रुवन्ब्रुवतीब्रुवत् / ब्रुवद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तब्रविष्यत्ब्रविष्यन्ब्रविष्यती / ब्रविष्यन्तीब्रविष्यत् / ब्रविष्यद्
शानच्वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)ब्रुवाणब्रुवाणःब्रुवाणाब्रुवाणम्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)उक्त्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रोच्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)वक्तुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययवाचम्———
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तउक्ति—उक्तिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तऊचिवस्ऊचिवान्ऊचुषीऊचिवत् / ऊचिवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬