🕉️ 20 November 2026, Friday · 06:17:03 AM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पृ (पृ)

स्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 05.0013
धात्वर्थ: प्रीतौ — तृप्त करना, संतुष्ट करना (to satisfy, to please)

🔎 आपका लिखा रूप उपारम् — अव्यय — उत् + पृ + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तपरण——परणम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तपारकपारकःपारिकापारकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तपर्तृपर्तापर्त्रीपर्तृ
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तपार्यपार्यःपार्यापार्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)पर्तव्यपर्तव्यःपर्तव्यापर्तव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तपरणीयपरणीयःपरणीयापरणीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)पृतपृतःपृतापृतम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)पृतवत्पृतवान्पृतवतीपृतवत् / पृतवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)पृण्वत्पृण्वन्पृण्वतीपृण्वत् / पृण्वद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तपरिष्यत्परिष्यन्परिष्यती / परिष्यन्तीपरिष्यत् / परिष्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)पृत्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रपृत्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)पर्तुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययपारम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तपारपारः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तपृति—पृतिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तपपृवस्पपृवान्पप्रुषीपपृवत् / पपृवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें