🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:26:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

तृष् (ञितृषाँ)

दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0141
धात्वर्थ: पिपासायाम् — प्यास लगाना (to be thirsty, to be desirous)

🔎 आपका लिखा रूप तर्षम् — अव्यय — तृष् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्ततर्षण——तर्षणम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्ततर्षकतर्षकःतर्षिकातर्षकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्ततर्षितृतर्षितातर्षित्रीतर्षितृ
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)तर्षितव्यतर्षितव्यःतर्षितव्यातर्षितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्ततर्षणीयतर्षणीयःतर्षणीयातर्षणीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)तृष्टतृष्टःतृष्टातृष्टम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)तृष्टवत्तृष्टवान्तृष्टवतीतृष्टवत् / तृष्टवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)तृष्यत्तृष्यन्तृष्यन्तीतृष्यत् / तृष्यद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्ततर्षिष्यत्तर्षिष्यन्तर्षिष्यती / तर्षिष्यन्तीतर्षिष्यत् / तर्षिष्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)तृषित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रतृष्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)तर्षितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययतर्षम्———
घञ्भाववाचक कृदन्ततर्षतर्षः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्ततृष्टि—तृष्टिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तततृष्वस्ततृष्वान्ततृषुषीततृष्वत् / ततृष्वद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें