🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:43:38 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

तृप् (तृपँ)

दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0092
धात्वर्थ: प्रीणने — तृप्त होना या करना, प्रसन्न होना या करना (to satisfy, to be satisfied, to please, to be pleased)

🔎 आपका लिखा रूप तृप्तम् — तृप्त (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: तृप् + क्त (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्ततर्पण——तर्पणम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्ततर्पकतर्पकःतर्पिकातर्पकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्ततर्पितृतर्पितातर्पित्रीतर्पितृ
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)तर्पितव्यतर्पितव्यःतर्पितव्यातर्पितव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्ततर्पणीयतर्पणीयःतर्पणीयातर्पणीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)तृप्ततृप्तःतृप्तातृप्तम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)तृप्तवत्तृप्तवान्तृप्तवतीतृप्तवत् / तृप्तवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)तृप्यत्तृप्यन्तृप्यन्तीतृप्यत् / तृप्यद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्ततर्पिष्यत्तर्पिष्यन्तर्पिष्यती / तर्पिष्यन्तीतर्पिष्यत् / तर्पिष्यद्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)तर्पित्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रतृप्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)तर्पितुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययतर्पम्———
घञ्भाववाचक कृदन्ततर्पतर्पः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्ततृप्ति—तृप्तिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तततृप्वस्ततृप्वान्ततृपुषीततृप्वत् / ततृप्वद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬