🕉️ 19 November 2026, Thursday · 07:59:07 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

हृ (हृञ्)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1046
धात्वर्थ: हरणे — ले जाना, हरण करना, चोरी करना (to take way, to carry, to steal, to acquire)

🔎 आपका लिखा रूप हारम् — अव्यय — हृ + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) (रंगीन खाना)

प्रत्ययप्रयोग / अर्थप्रातिपदिक / अव्ययपुंलिङ्गस्त्रीलिङ्गनपुंसकलिङ्ग
ल्युट्भाववाचक/करणवाचक कृदन्तहरण——हरणम्
ण्वुल्कर्तृवाचक कृदन्तहारकहारकःहारिकाहारकम्
तृच्कर्तृवाचक कृदन्तहर्तृहर्ताहर्त्रीहर्तृ
ण्यत्विध्यर्थक कृदन्तहार्यहार्यःहार्याहार्यम्
तव्यविध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)हर्तव्यहर्तव्यःहर्तव्याहर्तव्यम्
अनीयर्विध्यर्थक कृदन्तहरणीयहरणीयःहरणीयाहरणीयम्
क्तभूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)हृतहृतःहृताहृतम्
क्तवतुभूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)हृतवत्हृतवान्हृतवतीहृतवत् / हृतवद्
शतृवर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)हरत्हरन्हरन्तीहरत् / हरद्
स्य-शतृभविष्यत्कालिक कृदन्तहरिष्यत्हरिष्यन्हरिष्यती / हरिष्यन्तीहरिष्यत् / हरिष्यद्
शानच्वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)हरमाणहरमाणःहरमाणाहरमाणम्
क्त्वापूर्वकालिक अव्यय (करके)हृत्वा———
ल्यप्पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)प्रहृत्य———
तुमुन्निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)हर्तुम्———
णमुल्पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्ययहारम्———
घञ्भाववाचक कृदन्तहारहारः——
क्तिन्भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्तहृति—हृतिः—
क्वसुभूतकालिक (लिट्) कृदन्तजहृवस्जहृवान्जह्रुषीजहृवत् / जहृवद्

इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें