🕉️ 21 November 2026, Saturday · 05:28:55 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

अंबूकृत
aṃbūkṛta
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
अंबूकृत वि॰ [सं॰ अम्बूकृत] निष्ठीवनयुक्त उच्चरित (भाषा या कथन) [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
अम्बू-कृत mfn. (अम्बू used onomatopoetically to denote by trying to utter म्ब् the effect caused by shutting the lips on pronouncing a vowel), pronounced indistinctly (so that the words remain too much in the mouth)
[in later writers derived fr. अम्बु, water] sputtered, accompanied with saliva, Pat.; Lāṭy. (अन्-, neg.)
अम्बू-कृत n. a peculiar indistinct pronunciation of the vowels, RPrāt.; Pat.
roaring (of beasts) accompanied with emission of saliva, Uttarar.; Mālatīm.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (84,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
अंबूकृत a. Sputtered, pronounced indistinctly in shutting the lips, the sound thus remaining as it were in the mouth; uttered while emitting saliva from the mouth. --तं A sputtering noise, the growling of a bear; दधति कुहरभाजामत्र भल्लूकयूनामनुरसितगुरूणि स्त्यानमंबूकृतानि U. 2. 21; Māl. 9. 6; Mv. 5. 41.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0155-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
अम्बूकृत न० अनम्बु अम्बु कृतं अम्बु श्लेष्मात्मकाम्बु उप- चारात्तद्युक्तं ततः च्वि + कृ--क्त । निष्ठीवनयुक्ते वचसि ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0332,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
अम्बूकृतं, त्रि, (अनम्बु अम्बु सम्पद्यमानं कृतं, अम्बु + कृ + क्त, अभूततद्भावे च्चिः ।) श्लेष्मकणनिर्गम- सहितवाक्यं । तत्पर्य्यायः । सनिष्ठीवं २ । इत्य- मरः ॥ सथूत्कारं ३ । इति हेमचन्द्रः ॥ (सनि- ष्ठीवमुखरावः । “दधति कुहकभाजामत्र भल्लक- यूनामनुरसितगुरूणि स्त्यानमम्बूकृतानि” । इति उत्तरचरिते ।)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1-088-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें