🕉️ 20 November 2026, Friday · 03:47:27 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

अभिन्न
abhinna
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
अभिन्न वि॰ [सं॰] [संज्ञा अभिन्नता]
१. जो भिन्न न हो । अपृथक् । एकमय ।
२. अप्रभावित (को॰) ।
३. जो बदला न हो । अपरिवर्तित । (को॰) ।
४. अविभक्त । पूर्ण, जैसे, संख्या (को॰) ।
५. मिला हुआ । सटा हुआ । लगा हुआ । संबद्ध । यौ॰—अभिन्नपुट =नया पत्ता । अभिन्नहृदय= घनिष्ठ ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
अ-भिन्न mfn. (√ भिद्), uncut, unbroken, ŚBr. &c.
uninterrupted, RV. vi, 28, 2
(अ-भिन्न), AV.
(in arithm.) ‘undivided’, integer, whole (as numbers)
unchanged, unaltered, not different from (abl. or in comp.)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (64,3)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
अभिन्न a. 1 Not broken or cut, unbroken; not split; अभिन्नपुटोत्तरान् R. 17. 12. --2 Unaffected; क्लेशलेशैरभिन्नं Ś. 2. 4. --3 Not changed or altered, unchanged; ˚गतयः Ś. 1. 14 with their gait unchanged. --4 Not different from, the same, identical (with abl.); जगन्मिथोभिन्नमभिन्नमीश्वरात् Prab. --5 Undivided, whole, one (as number). --6 Holding together, continuous.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0132-c)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
अभिन्न त्रि० न भिन्नः । १ एकरूपताप्राप्ते २ अविदलिते ३ अवि- दारिते च “भूयोभूयोरयिमिदस्य वर्द्धयन्नभिन्ने खिल्ये” ऋ० ६, २८, २ “अभिन्ने शत्रुभिरभेद्ये” भा० । “न भिन्नां कृष्णामुप्रदध्यात् आर्च्छति वा एषा या भिद्यते” इत्युपक्रम्य “नाभिन्नां परास्येदिति” शत० ब्रा० । ४ अभग्ने दृढे, “अभि- न्नेन चरेत्” कात्या० २६, ७, ४८ “अभग्नेन दृढेन” कर्क०
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0293,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "अभिन्न" आता है (3)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें