🕉️ 19 November 2026, Thursday · 01:01:52 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

आसंग
āsaṃga
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
आसंग २ क्रि॰ वि॰ सतत । तिरंतर । लगातार ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
आ-सङ्ग अस्, m. the act of clinging to or hooking on, association, connection, Śak.; Kum.; BhP. &c.
attachment, devotedness, Sāh.; Kathās. &c.
waylaying, RV.; ŚBr.
N. of a man, RV. viii, 1, 32; 33
of a son of Śva-phalka, BhP. ix, 24, 15
a cloak (see चित्रास्˚, p. 397)
a sword, L.
one of the 7 islands of Antara-dvīpa, L.
आ-सङ्ग (अम्), n. a kind of fragrant earth, L.
आ-सङ्ग mfn. uninterrupted, L.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (160,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
आसंग a. Uninterrupted, perpetual. --गः 1 Attachment, devotion (to any object) (to enjoy or protect it); सुख˚ लुब्धः K. 173; U. 3; Bh. 3. 60. --2 Intentness, close application. --3 Contact, adnerence, clinging; (पंकजं) सशैवलासंगमपि प्रकाशते Ku. 5. 9; 3. 46; व्रततिवलयासंगसंजातपाशः Ś. 1. 33; Mu. 1. 14; अनासंगः absence of consolation; Māl. 2. --4 Association, connection, union; त्यक्त्वा कर्मफलासंगं Bg. 4. 20; so कांतासंग &c. --5 Fixing, fastening to. --6 Pride about the authorship of a thing (कर्तृत्वाभिमान). --7 That which is fastened; cf. उत्तरासंग. --8 Waylaying (?). --गं A kind of fragrant earth; (सौराष्ट्रमृत्तिका). --गं ind. Without interruption, eternally.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0268-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
आसङ्ग पु० आ + सन्ज--घञ् । १ अभिनिवेशे, प्राप्तस्योपस्थि- तस्य वा नश्यतो वस्तुनः २ रक्षणाभिलाषे, ३ भोगा- भिलाषे, ४ कर्तृत्वाभिमाने ५ विषयान्तरपरिहारेण चेतस एकत्राभिनिवेशे च । “नयनप्रीतिः प्रथमं चित्तासङ्ग- स्ततोऽथ सङ्कल्पः” सा० द० । “तेऽसुररक्षसेभ्य आसङ्गा- द्बिभयञ्चचक्रुः” शत० ब्रा० १, १, २, ३ “तथोहैन सूयमान मासङ्गो न विन्दति” शत० ब्रा० ५२, ३, ५, “त्यक्त्वा कर्म्मफला सङ्गम्” गीता । ६ सम्यक् सम्बन्धे “सशैवलासङ्गमपि प्रका- शते” कुमा० । आसज्यते कर्म्मणि घञ् । ७ आसञ्जनीये उत्तरासङ्गः “त्वगुत्तरासङ्गवतीं निवीतिनीम्” कुमा० । ८ सौराष्ट्रमृत्तिकायां राजनि० ९ अनवरते न० १० तद्वति त्रि० जटा० । सौरष्ट्रम्रत्तिकाया गात्रे आसञ्जनीयत्वात्त- थात्वम् । अनवरतस्य च सततसम्बन्धात् आसङ्कत्वम् ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0879,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
आसङ्गं, क्ली, (आङ् + सञ्ज + अच् ।) अनवरतं । नित्यं । सततं । तद्युक्ते त्रि । इति जटाधरः ॥ [] (यथा, कुमारे । ५ । ९ । “ब षट्पदश्रेणिभिरेव पङ्कजं सशैवलासङ्गमपि प्रकाशते” ।) तुवरी । सौराष्ट्रमृत्तिका इति यावत् । इति राज- निर्घण्टः ॥ आसक्तिः ॥ (यथा, गीतायां ४ । २० । “त्यक्त्वा कर्म्मफलासङ्गभित्यतृप्तो निराश्रयः” ।)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1-196-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "आसंग" आता है (1)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें