🕉️ 19 November 2026, Thursday · 12:31:41 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

कामग
kāmaga
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟢 वाचस्पत्यम्
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
कामग वि॰ [सं॰] [वि॰ स्त्री॰ कामगा]
१. स्वेच्छाचारी । अपनी इच्छा पर चलनेवाला ।उ॰—भगवान जब दशरत्थ नुप रानीन के गर्भहि गय़े । तबहीं बिरंचि सुदेवतन सौं बात यह बोलत भये । तुम हरि सहायहि के लिए उत्पत्ति कपि गन की करौ । अब अति बली अति काय कामग कामरूपी विस्तरौ ।— पदमाकर (शब्द॰) ।
२. परस्त्री॰ या वेश्यागामी । लंपट ।
३. कामदेव ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
काम—ग mfn. going or coming of one's own accord
moving or acting as one pleases, MBh.; R.
following one's impulses, indulging one's passions, running after men or women, Yājñ. iii, 6 (of a woman = कुलटा Comm.)
काम—ग m. one who comes accidentally or unexpectedly, casual visitor, one who travels about without any specific purpose, Nal. xviii, 23
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (272,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
कामग त्रि० कामेन वाह्यस्य इच्छया यथेष्टदेशं गच्छति गम० ड । वाह्यस्य इच्छया यथेष्टदेशगामिनि यानादौ । “एवमादि महाराज! विलप्य दिवसास्थितः । कामगेन स सौभेन” भा० व० १४ अ० । कामगेन स सौभेन शाल्वः पुनरुपा- गमन् । व० १६ अ० । कामगत्यादयोऽप्यत्र । कामेन अनु- रागभेदेन गच्छति । यथेच्छं पुरुषगामिन्यां कुलटायाम् स्त्री “पाषण्ड्यनाश्रितास्तेनाः भर्तृघ्न्यः कामगादिकाः । सुरापा आत्मत्यागिन्यी नाशौचोदकभाजनाः” याज्ञ० । “कामगा कुलटा” मिता० । ३ यथेष्टं स्त्री गामिनि पुंसि पु० । ४कन्दर्पभेदे पु० कामशब्दे उदा० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1892,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें