🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:42:12 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

कुंडाशी
kuṃḍāśī
🟠 शब्दसागर🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
कुंडाशी संज्ञा पुं॰ [सं॰ कुण्डाशिन्]
१. कुंड नामक जारज पुरुष का अन्न खानेवाला ।
२. ध्रृतराष्ट्र के एक पुत्र का नाम ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
कुण्डाशी, [न्] त्रि, (कुण्डं योनिकुण्डं तदुप- लक्षीकृत्य अश्नाति जीवनयात्रां यापयतीति । कुण्ड + अश् + णिनिः ।) भगभक्षकः । कोट्ना इति भाषा । इति महाभारते दानधर्म्मः । (कुण्ड- स्य जारजातस्य अन्नं अश्नातीति ।) कुण्डान्नभोजी । तस्य नरको यथा, -- “रङ्गोपजीवी कैवर्त्तः कुण्डाशी गरदस्तथा । सूची माहिषकश्चैव पर्व्वकारी च यो द्विजः ॥ आगारदाही मित्रघ्नः शाकुनिर्ग्रामयाजकः । रुधिरान्धे पतन्त्येते सोमं विक्रीणते च ये” ॥ इति विष्णुपुराणे । २ । ६ । २०, २१ ॥ “रङ्गो- पजीवी नटमल्लादिवृत्तिः । कैवर्त्तः धीवरवृत्तिः पत्यौ जीवति जाराज्जातः कुण्डः तदन्नभोजी कुण्डाशी । सूची पिशुनः । माहिषो महिषोप- जीवी । यद्वा । ‘महिषीत्युच्यते भार्य्याभगेनोपार्ज्जितं धनम् । उपजीवति यस्तस्याः स वै माहिषकः स्मृतः’ ॥ इति स्मृतिप्रोक्तः । पव्वकारी धनादिलोभेना- पर्व्वसु अमावस्यादिक्रियाप्रवर्त्तकः । पर्व्वगामीति पाठे पर्व्वसु स्त्रीगामी । शाकुनिः पक्षिजीवी । शुभनिमित्तशकुनोपजीवी वा । ग्रामयाजकः ग्रा- मार्थे यज्वा” । इति तट्टीकायां श्रीधरस्वामी ॥ (धृतराष्ट्रपुत्त्रः । यथा महामारते । १ । ११७ । १३ । “कुण्डाशी विरजाश्चैव दुःशला च शताधिका” ॥)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (2-140-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें