🕉️ 19 November 2026, Thursday · 09:41:51 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

कौटिक
kauṭika
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
मांस बेचने वाला (2.10.14) वैतंसिक · मांसिक
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
कौटिक १ वि॰ [सं॰]
१. फंदा या जाल संवंधी ।
२. बेईमान । धुर्त । अविश्वसनीय [को॰] ।
कौटिक २ वि॰ संज्ञा पुं॰ [सं॰] दे॰ कौटकिक [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
कौटिक mfn. (g. कुमुदादि; = कौटकिक) one whose business is to catch animals in traps &c., L.
relating to a snare or trap, W.
fraudulent, dishonest, W.
कौटिक m. one who kills animals and sells their flesh for his own subsistence, poacher, L.
कौटिक See 2. कौट.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (315,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
कौटकिकः, कौटिकः 1 One whose business is to catch birds &c. in traps. --2 One who sells the flesh of birds, animals &c.; a butcher, poacher.
कौटिक a. 1 Relating to a snare or trap. --2 Dishonest, fraudulent; see कौटकिक above.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0427-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
कौटिक त्रि० कूटेन मृगबन्धनयन्त्रेण चरति ठक् । मांस- विक्रयोपजीविनि अमरः । कूट + चतुरर्थ्यां कुमु० ठक् । कूटसन्निकृष्टदेशादौ त्रि० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (2275,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
कौटिकः, त्रि, (कूटेन मृगादिबन्धनयन्त्रेण चरति । “चरति” । ४ । ४ । ८ । इति ठक् ।) मांस- विक्रेता । कषाइ इति भाषा । तत्पर्य्यायः । वैतं- सिकः २ मांसिकः ३ । इत्यमरः । २ । १० । १४ ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (2-207-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔁 जिनके अर्थ में "कौटिक" आता है (1)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें