🕉️ 23 November 2026, Monday · 04:02:31 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

धन्विन्
dhanvin
🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
धन्विन् mfn. (Vām. v, 2, 59) armed with a bow, a b˚-man, MBh. &c. &c. (cf. इषु-, द्रिढ-, बहु.)
cunning, shrewd, L.
धन्विन् m. the sign of the zodiac Sagittarius, Var.
N. of Śiva, MBh.
of Viṣṇu, L.
of Arjuna, L.
Terminalia Arjuna
Mimusops Elengi
Alhagi Maurorum, L.
N. of a son of Manu Tāmasa, Hariv.
of a Sch. on DrāhyŚr. (also ˚विस्वामिन्)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (509,3)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
धन्विन् a. (नी f.) [धन्वं चापोऽस्त्यस्य इनि] 1 Armed with a bow. --2 Cunning, shrewd. --m. 1 An archer; के मम धन्विनोऽन्ये Ku. 3. 10; उत्कर्षः स च धन्विनां यदिषवः सिध्यंति लक्ष्ये चले Ś. 2. 5. --2 An epithet of Arjuna. --3 Of Śiva. --4 of Viṣṇu. --5 The sign Sagittarius of the zodiac.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0591-c)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
धन्विन् त्रि० धन्वं चापोऽस्त्यस्य व्रीह्या० इनि । धनुर्द्धरे अमरः । “आकर्णकृष्टमपि कामितया स धन्वी” रघुः । “पुंभिर्न कैश्चदपि धन्विभिरन्वबन्धि” माघः । २ विदग्धे ३ अर्जुने पु० विश्वः ४ अर्जुनवृक्षे ५ दुरालभायां ६ बकुल- वृक्षे च पु० राजनि० । ७ विष्णौ पु० “ईश्वरो विक्रमी धन्वो” विष्णुस० ८ तामसमनोःपुत्रभेदे पु० “तपोरतिरकल्माषस्तन्वी धन्वी परन्तपः । तामसस्य मनोरेते दश पुत्रा महाबलाः” हरिवं० ७ अ० । ९ धनूराशौ च धनुस्शब्दे दृश्यम् ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (3846,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬