🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:09:46 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

शंकित
śaṃkita
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
शंकित १ वि॰ [सं॰ शड़िकत] [वि॰ स्त्री॰ शंकिता]
१. डरा हुआ । भयभीत । त्रस्त । जिसे संदेह हुआ हो ।
३. अनिश्चित । सदेहयुक्त । सदिग्ध । उ॰—दशन धरि धरनि चिक्करत दिग्गज कमठ, शेष सकुचित, शंकित पिनाकी ।—तुलसी (शब्द॰) ।
४. विचलित । अद्दढ़ । अस्थिर (को॰) । यौ॰—शांकतचित्त, शकितमना = (१) शंकाकुल । संशयालु । (२) भीरु । कातरह्वदय । डरपोक । (३) सदिग्ध । शांकितवर्ण । शांकतवर्णक ।
शंकित २ संज्ञा पुं॰ भटेउर या चोरक नाम का गंधद्रव्य ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
शङ्कित mfn. alarmed, apprehensive, distrustful, suspicious, afraid of (abl. gen., or comp.), anxious about (loc. or acc. with प्रति), MBh.; Kāv. &c.
assuming, supposing, Rājat.
feared, apprehended, R.; Śāntiś.
doubted, doubtful, uncertain, Mn.; Mṛcch. &c.
weak, unsteady, W.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1047,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
शंकित p. p. 1 Doubted, suspected, feared. --2 Suspicious, suspecting, distrustful. --3 Uncertain, doubtful. --4 Fearful, apprehensive, alarmed; Pt. 1. 197. --5 Weak, unsteady; (see शंक्). --Comp. --चित, --मनस् a. {1} timid, faint-hearted. {2} suspicious, distrustful. {3} doubtful. --वर्णः a thief.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1029-c)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
शङ्कित त्रि० शङ्का जातास्य तार० इतच् । १ भीते त्रिका० २ सन्दिग्धे ३ तितर्किते च ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5077,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
शङ्कितः, त्रि, (शङ्का जाता अस्य । शङ्का + इतच् ।) भीतः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ (यथा, “अशङ्कमपि शङ्केत नित्यं शङ्केत शङ्कितान् ॥”) वितर्कितः । इति शङ्काशब्दार्थदर्शनात् ॥ चोरक- नामगन्धद्रव्ये, पुं । इति राजनिर्घण्टः ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-010-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "शंकित" आता है (5)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें