🕉️ 21 November 2026, Saturday · 11:10:45 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

संभावित
saṃbhāvita
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
संभावित १ वि॰ [सं॰ सम्भावित]
१. कल्पित । विचारा हुआ । मन में माना हुआ ।
२. जुटाया हुआ । उपस्थित किया हुआ ।
३. पूजित । आदृत ।
४. विख्यात । प्रसिद्ध ।
५. योग्य । उपयुक्त । काबिल ।
६. संभव । मुमकिन ।
७. उत्पादित । गृहीत । प्राप्त (को॰) ।
८. तुष्ट (को॰) ।
९. जिसका आदर होनेवाला हो ।
१०. अपेक्षित । आकांक्षित । समर्थित ।
संभावित २ संज्ञा पुं॰ अनुमान । ऊहा । कल्पना [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सम्-˚भावित mfn. brought together, brought about &c.
seized, grasped, Kād.
thought highly of, esteemed, honoured, respected, MBh.; Kāv. &c.
honoured or presented with (instr.), BhP.
considered, supposed, conjectured, reflected, MBh.; R. &c.
suited, adequate, fit for, possible, probable, Śak.; Ragh.
सम्-˚भावित n. conjecture, supposition, Ratnāv.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1179,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
संभावित p. p. 1 Considered, supposed, imagined; पित्राहं दोषेषु संभावितः K. --2 Esteemed, honoured, respected; Bh. 2. 34; Ku. 3. 11. --3 Respectable, honourable. --4 Suited, fitted, adequate, fit. --5 Possible. --6 Derived, produced, got; Māl. 5. --7 Satisfied.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1105-c)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सम्भावित त्रि० सम् + भू--णिच्--क्त । सम्भवयुक्ते पदार्थे ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5244,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सम्भावितः, त्रि, (सं + भू + णिच् + क्तः ।) सम्भा- वनाविशिष्टः । सम्भवनयोग्यः । बहुमतः । यथा, भगवद्गीतायाम् । २ । ३४ । “अकीर्त्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति तेऽव्य- याम् । सम्भावितस्य चाकीर्त्तिर्म्मरणादतिरिच्यते ॥” “सम्भावितस्य बहुमतस्य ।” इति तट्टीकायां श्रीधरस्वामी ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-285-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "संभावित" आता है (3)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें