🕉️ 22 November 2026, Sunday · 04:27:07 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

सदानंद
sadānaṃda
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
सदानंद संज्ञा पुं॰ [सं॰ सदानन्द]
१. वह जो सदा आनंद में रहे ।
२. शिव ।
३. परमेश्वर ।
४. विष्णु ।
५. सदा आनंद की स्थिति । सर्वदा रहनेवाला आनंद ।
६. वह जो सदा आनंदप्रद हो । सदा आनंद देनेवाला ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सदा˚नन्द m. perpetual bliss, Cat.
सदा—˚नन्द mfn. feeling or giving perp˚ bl˚, NṛsUp.; Prab.
सदा—˚नन्द m. N. of Śiva, L.
of various writers (esp. of the author of the Vedānta-sāra, a modern Vedāntist), Cat.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1139,3)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सदानन्द पु० सदा आनन्दो यस्य । १ सदाशिवे २ अनवरता- नन्दयुक्ते त्रि० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5208,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सदानन्दः, पुं, (सदा आनन्दो यस्य ।) शिवः । यथा, -- “सदाशिवः सदाकर्त्ता सदाहर्त्ता सदागतिः । सदानन्दः सदावर्त्ता सदासङ्गविवर्ज्जितः ॥” इति श्रीशिवयामले पार्व्व तीश्वरसंवादे शिव- सहस्रनामस्तोत्रम् ॥ सतताह्णादयुक्ते, त्रि । यथा, “ममानन्दे सदानन्दः सदानन्दो भविष्यति । ममानन्दे निरानन्दो निरानन्दो भविष्यति ॥” इति पुराणे भगवतीवाक्यम् ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-234-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬