🕉️ 20 November 2026, Friday · 07:41:32 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

सद्यस्
sadyas
🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्
📗 अमरकोश — पर्याय
उसी क्षण (3.4.9) सपदि
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
स—द्यस् &c. See s.v.
स-द्यस् ind. (fr. 7. स + द्यु; cf. सदिवस्) on the same day, in the very moment (either ‘at once’, ‘immediately’ or ‘just’, ‘recently’), RV. &c. &c.
daily, every day, RV.; AV.; AitBr.; MBh.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1139,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सद्यस् ind. 1 To-day, the same day; गवादीनां पयोऽन्येद्युः सद्यो वा जायते दधि, पापस्य हि फलं सद्यः Subhāṣ. --2 Instantly, forthwith, immediately, on a sudden; चकितनतनतांगी सद्म सद्यो विवेश Bv. 2. 32; Ku. 3. 29; Me. 16. --3 Quickly, promptly. --4 Recently, a short time back; as in सद्यो हुताग्नीन् Ś. 4. --Comp. --कालः the present time. --कालीन a. [] recent. --जात a. (सद्योजात) newly born. --(तः) {1} a calf. {2} an epithet of Śiva. --पातिन् a. quickly perishing, frail; Me. 10. --प्राणकर a. quickly invigorating; सद्योमांसं नवान्नं च बाला स्त्री क्षीरभोजनम् । घृतमुष्णोदकं चैव सद्यःप्राणकराणि षट् ॥. --प्राणहर a. quickly destroying life or vigour; शुष्कं मांसं स्त्रियो वृद्धा बालार्कस्तरुणं दधि । प्रभाते मैथुनं निद्रा सद्यः प्राणहराणि षट्. --भाविन् a. newlyborn. (--m.) a calf. --शुद्धिः, --शौचं immediate purification.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1086-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
सद्यस् अव्य० समेऽह्नि नि० । १ तत्क्षणे अमरः । २ समान दिवसे एकस्मिन् दिने इत्यर्थे च ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5209,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें