🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:44:25 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

समापन्न
samāpanna
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
समापन्न १ संज्ञा पुं॰ [सं॰]
१. मार डालना । हत्या करना । वध ।
२. मरण । मृत्यु ।
३. अंत । समाप्ति । पूर्ति (को॰) ।
समापन्न २ वि॰
१. खतम किया हुआ । समाप्त किया हुआ ।
२. बध किया हुआ । मारा हुआ । निहत (को॰) ।
३. आगत । पहुँचा हुआ (को॰) ।
४. घटित । गुजरा हुआ (को॰) ।
५. निष्णात । प्रवीण । कुशल (को॰) । मिला हुआ । प्राप्त ।
६. यक्त । अन्वित । उपेत (को॰) ।
७. आर्त । दुखित । अभिभूत (को॰) ।
८. क्लिष्ट । कठिन ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
सम्-आपन्न mfn. fallen into (acc.), MBh.
meeting with (?), Divyāv.
having, ib.
one who has undertaken (instr.), Kāraṇḍ.
arrived, come, happened, occurred, Hit. (v.l. सम्-आसन्न)
furnished or endowed with (comp.), MBh.; R. &c.
perfect, proficient (in any science), W.
accomplished, concluded, done, L.
distressed, afflicted, ib.
killed, ib.
सम्-आपन्न n. death, L.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1161,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
समापन्न p. p. 1 Attained, obtained. --2 Occurred, happened. --3 Come, arrived. --4 Finished, completed, accomplished. --5 Proficient. --6 Endowed with. --7 Distressed, afflicted. --8 Killed. --ग्नं End, completion.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1097-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
समापन्न त्रि० सम् + आ--पद--क्त । १ समाप्ते २ प्राप्ते ३ क्लिष्ठे ४ बधे च विश्वः । भावे क्त । ५ समाप्तौ न० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5232,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
समापन्नं, त्रि, (सम् + आ + पद् + क्तः ।) समाप्तः । प्राप्तः । क्लिष्टः । वधः । इति विश्वः ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-273-a)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें