🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:03:03 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

समुदित
samudita
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
समुदित वि॰ [सं॰]
१. उठा हुआ ।
२. उन्नत ।
३. उत्पन्न । जात ।
४. एकत्रित । संचित (को॰) ।
५. अन्वित । युक्त । सज्जित (को॰) ।
६. जो राजी या सहमत हो (को॰) ।
७. प्रचलित (को॰) ।
८. जिससे बात की गई हो (को॰) ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
1. सम्-उदित mfn. (for 2. See under सम्-उद्-√ इ) spoken to or with, addressed, accosted, BhP.
agreed upon (see यथा-समुदितम्)
consented, settled, customary, Kathās.
2. सम्-उदित mfn. (for 1. See सं-√ वद्, p. 1114, col. 2) gone up, risen, elevated, lofty, R.; Kir.
collected, gathered together, united, assembled, R.; Daś.; Siddh.
possessed of, furnished with (instr. or comp.), MBh.; R.
furnished with everything, well supplied, wanting nothing, ib.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1114,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
समुदित p. p. 1 Gone up, risen, ascended. --2 Lofty, elevated. --3 [] Produced, arisen, occasioned. --4 Assembled, collected, united; मद्भाग्योपचयादयं समुदितः सर्वो गुणानां गणः Ratn. 1. 6. --5 Possessed of, furnished with. --6 Conversed. --7 Spoken to, addressed. --8 Agreed upon. --9 Customary, usual.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1100-c)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
समुदित त्रि० सम् + उद् + इण्--क्त । १ प्राप्तसंभूतौ पदार्थे सम + वद--कर्मणि क्त । २ सम्यक्कथिते ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5237,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
समुदितः, त्रि, (सम्यक्प्रकारेण कथितः । संपूर्व्व- वदधातोः क्तप्रत्ययेन निष्पन्नः । उदयं प्राप्तः । समुद्भूतः । संपूर्व्वोत्पूर्व्वेनधातोः क्तप्रत्ययेन निष्पन्नः ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (5-277-c)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें