🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:44:47 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

स्रंस्
sraṃs
🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
1. स्रंस् (or स्रस्; sometimes written श्रंश् or श्रंस्) cl. 1. Ā. (Dhātup. xviii, 15) स्रंसते (ep. and mc. also ˚ति; pf. सस्रंस, ˚ंसुः, Br.; 3. pl. -स्रंसिरे, Hariv.; aor. अस्रत्, Br.; अस्रसत्, स्रसेम, RV.; अस्रंसिष्ट, Br.; fut. स्रंसिता, स्रंसिष्यते Gr.; Ved. inf. -स्रसस्; स्रंसितुम् Gr.; ind.p. स्रंसित्वा, स्रस्त्वा, ib.; -स्रंस्य, -स्रस्य, Br. &c.), to fall, drop, fall down, slip off, get loose from (abl.), VS. &c. &c.; to fall asunder or to pieces, TBr.; to hang down, dangle, droop, Ragh.; to be broken, perish, cease, Sāh.; to go, Naigh. ii, 14 : Pass. स्रस्यते (aor. अस्रंसि) Gr.: Caus. स्रंसयति (aor. असस्रंसत्; Pass. स्रंस्यते), to cause to fall down, loosen, AV.; R. &c.; to let hang (the belly), AV.; to disturb, remove, destroy, Suśr. : Desid. सिस्रंसिषते Gr.: Intens. सनीस्रस्यते, सनीस्रंस्ति, ib. (cf. next).
2. स्रंस् v.l. for √ श्रम्भ् (q.v.)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1273,3)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
स्रंस् {c1c} A. (स्रंसते, स्रस्त) 1 To fall fall or drop down, slip off or down; नास्रसत्करिणां ग्रैवं त्रिपदीच्छेदिनामपि R. 4. 48; गांडीवं स्रंसते हस्तात् Bg. 1. 30; Bk. 14. 72, 15. 61. --2 To sink, drop, fall asunder; हाहा देवि स्फुटति हृदयं स्रंसते देहबंधः U. 3. 38; Māl. 9. 20 v. l. --3 To hang down, --4 To go. --5 To be pleased. --Caus. (स्रंसयति-ते) 1 To cause to fall or slip down, move, disturb; वातोपि नास्रंसयदंशुकानि R. 6. 75. --2 To relax, loosen, slacken; Māl. 3. 8.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1157-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें