🕉️ 19 November 2026, Thursday · 11:41:56 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

आगत
āgata
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
आगत १ वि॰ [सं॰] [स्त्री॰ आगता] आया हुआ । प्राप्त । उपस्थित । यौ॰—अभ्यागत । आगतपतिका । क्रमागत । स्वागत । दैवागत । गतागत । तथागत ।
आगत २ संज्ञा पुं मेहमान । पाहुना । अतिथि ।
आगत ३ संज्ञा पुं॰ दे॰ आयात । जैसे,—प्रागत कर ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
आ-गत mfn. come, arrived, RV.; AV. &c.
come to or into (acc. [Mn. iii, 113, &c.] or loc. [Pañcat.; Daś. &c.] or in comp. [Mn. vi, 7; Ragh. iii, 11, &c.])
come from (in comp.), Yājñ. ii, 154
come into existence, born, R. ii, 85, 19
coming from (abl.), Pāṇ. iv, 3, 74
returned, ŚBr.
(with पुनर्), Mn. xi, 195 and Hit.
meeting with an obstacle, pushed against (in comp.), Mn. viii, 291
occurred, happened, risen, Mn. ii, 152; MBh. &c.
entered (into any state or condition of mind), MBh.; R.; Kathās.
resulting (from calculation), Sūryas.
walked through (as a path), ŚBr. vi
आ-गत m. a new comer, guest, ŚBr. iii
आ-गत n. anything that has taken place or has fallen to one's share (opposed to आशा, ‘anything still expected or hoped for’), ŚBr. ii (cf. अन्-आगत and स्व्-आगत.)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (129,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
आगत p. p. 1 Come, arrived. --2 Occurred, happened. --3 Obtained, got; न्यायागतधनं Y. 3. 205; ˚साध्वस afraid; ˚क्षोभ perplexed; अन्वय˚ hereditary; ˚मन्यु angry; ˚विस्मय surprised. --4 Reduced to, fallen into (a particular state); दासत्वं, पंचत्वं, संदेहं, विस्मयं &c. --5 Living or residing in. --तं 1 Coming, arrival. --2 Occurrence, event.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0226-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
आगत त्रि० आ + गम--क्त । १ आयाते, २ उपस्थिते, ३ प्राप्ते च । “हेयं दुःखमनागेतम्” पात० “क्रमादभ्यागतं द्रव्यं हृतमभ्युद्धरेत्तुयत्” स्मृतिः । “पितृतआगतम् पित्र्यमिति” दायभा० । “तत आगतः” पा० । आगता वत जरेव हिमानी सेव्यतां सुरतरङ्गिणी” उद्भटः भावे क्त । ४ आग- मने न० “गतागतं कामकामा लभन्ते” गीता ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0614,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
आगतं, त्रि, (आङ् + गम् + क्तः ।) आयातं । उप- स्थितं ॥ (लब्धः । प्राप्तः यथा, हितेपदेशे । “आगतन्तु भयं वीक्ष्य प्रतिकुर्य्यात् यथोचितम्” ।)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1-165-b)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
🔁 जिनके अर्थ में "आगत" आता है (6)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें