🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:46:41 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

एत
eta
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
📗 अमरकोश — पर्याय
चितकबरे (अनेक रंगों वाले) के नाम (1.5.18) चित्र · किर्मीर · कल्माष · शबल · कर्बुर · शुक्ल · रंग
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
एत पु † वि॰ [सं॰ इयत्] दे॰ एना । उ॰—छोरि उदर तैं दुसह दाँवरी डारि कठिन कर बेंत । कहि धौं री तोहिं क्यों करि आवै सिसु पर तामस एत । —सूर॰ १० ।३४९ ।
एत २ वि॰ [सं॰]
१. मिश्रित रंग का ।
२. चमकता हुआ ।
३. आगत । आया हुआ ।
४. गतिशील । गमनशील [को॰] ।
एत ३ संज्ञा पुं॰
१. हिरन । मृग । मृग की ऊँचाई ।
३. मिश्रित रंग [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
1. एत (for 2. See s.v.) mfn. come near, approached, RV.; Nir. &c.
2. एत (for 1. See 4. ए) mf(आ and एनी, Pāṇ. iv, 1, 39)n. (√ इ, Uṇ. iii, 86), ‘rushing’, ‘darting’
of a variegated colour, varying the colour, shining, brilliant, RV.; AV.; TS.; VS. &c.
एत m. a kind of deer or antelope, RV.
the hide of the same, RV.
variegated colour, T.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (227,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
एत a. (एता, एनी f.) 1 Of a variegated colour; shining. --2 Come, arrived. --3 Going, flowing. --तः 1 A deer or antelope. --2 The hide of a deer. --3 A variegated colour.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0356-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
एत पु० इण--तन् । १ कर्व्वुरवर्णे । २ तद्वति त्रि० । तोपध- वर्णवाचित्वात् स्त्रियां ङीप् तस्य नश्च । “त्र्येन्याः शलल्याः” श्रुतिः “मैत्रोवरुण्योऽन्यत एन्योमैत्र्यः” यजु० २४, ८ । वर्णवाचिनि एते परे “वर्ण्णोवर्ण्णेष्वनेते” पा० एतशब्दपर्य्युदासात् तत्पुरुषे पूर्व्वपदं न प्रकृत्या । कृष्णैतः शुक्लैत इत्यादौ न प्रकृतिस्वरः । आ + इण- कर्त्तरि क्त । ३ आगते त्रि० । “कया मती कुत एतास एतेऽर्चन्ति” ऋ० १, ६५, १ । “एतास आगताः” भा० महो भिरेता उपयुज्महे” ऋ० १, ६६, ५ । “एतानागन्तून्” भा०
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1535,b)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
एतं, त्रि, (आ + इण् + क्त ।) आगतम् । इति मेदिनी ॥ कर्व्वूरवर्णयुक्तम् । इत्यमरः ॥ (स्त्रियां एनी एता । पाणिनिः ४ । १ । ३९ ॥)
एतः, पुं, (आ सम्यक् एति गच्छतीति । आ + इण् + क्त ।) मृगः । इति शब्दरत्नावली ॥ कर्व्वूरवर्णः । इति मेदिनी ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1-298-a)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें