🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:41:10 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

ईदृश
īdṛśa
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्🟤 शब्दकल्पद्रुम
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
ईदृश २ वि॰ इस प्रकार का । ऐसा ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
ईदृश, mf(ई)n. or ईदृशक, mf(इका)n. endowed with such qualities, such, ŚBr.; ChUp.; Mn.; R.; Bhag. : Śak. &c.; [with the final syllables दृश् and दृश of these words cf. the Gk. λικ in ὁμῆλιξ, λικο in τηλίκο-ς &c.; Goth. leika in hvêleiks, ‘which one’, svaleik-s, ‘such’; Mod. Germ. welcher, solcher; Slav. liko nom. lik, e.g. tolik, ‘such’; Lat. li in tâlis, quâlis.]
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (170,2)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
ईदृक्ष --श a. (क्षी --शी f.), also ईदृश् Such, of this kind, of this aspect, endowed with such qualities. --क् n. Such a condition; such occasion.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0283-a)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
ईदृश त्रि० अयमिव पश्यति इदम् + दृश--कर्मकर्त्तरि कङ् इशा- देश । दीर्घः । एवंविधदर्शनवति । “ईदृशैश्चरतैर्जाने सत्यं दोषाकरो भवान्” चन्द्रा० । “यच्चान्यत् किञ्चिदीदृशम्” । “न हीदृशमनायुष्यं लोके किञ्चन विद्यते” प्रेत्येह चेदृशा विप्रागर्ह्यन्ते ब्रह्मवादिभिः” मनुः । “तानो- मृडान ईदृशे” ऋ० १, १७, १ । “ईदृशे एवं विधे” भा० । स्त्रियां ङीप् “सर्व्वेषामीदृशी रसाभिव्यक्तिः” सा० द० । मुग्धवोधकारस्तु अयभिव दृश्यते इति विग्रहं क्सादौ चकार तच्च “कर्त्तरि कृदिति” पा० अनुशासनविरोधा- दुपेक्ष्यम् ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1009,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🟤 शब्दकल्पद्रुम (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
ईदृशः, त्रि, (अयमिव दृश्यतेऽसौ इदम् + दृश् + कञ् ।) ईदृक् । एतत्सदृशः । इति व्याकरणम् ॥ (“ईदृशानां विपाकोऽपि जायते परमाद्भुतः” । इति उत्तररामचरिते ।)
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1-216-a)
स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें