🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:06:45 AM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

उपहित
upahita
🟠 शब्दसागर🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्
🟠 हिन्दी शब्दसागरहिन्दी में अर्थ
उपहित वि॰ [सं॰]
१. ऊपर रखा हुआ । स्थापित ।
२. घारण किया हुआ ।
३. समीप लाय़ हुआ । हवाले किया हुआ । दिया हुआ ।
४. संम्मिलित । मिला हुआ ।
५. अपाधिय़ुक्त ।
६. कुछ लाभकारी [को॰] ।
स्रोत: हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
1. उप-हित mfn. (for 2. See s.v.) put on or upon, placed, deposited, put into, KātyŚr.; MBh.; Hariv.; Ragh. &c.
joining, connected with
mixed, ŚBr.; Mālav.; Suśr.
(in Gr.) immediately preceded by, RPrāt.
resting or depending upon, having as a condition, Vedāntas.; Sarvad.
used, employed for, MBh.; Ragh.
brought near, handed over, given, MBh.; R.; Mṛcch. &c.
misled, deceived, MBh.
2. उप-हित mfn. (for 1. See p. 199, col. 3) good in a secondary degree, somewhat good
उप-हित n. a secondary good, MBh. xii, 5219.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (199,3)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
उपहित p. p. 1 Placed in or upon, deposited; Ś. 1; ˚मध्यमस्वर M. 1. 21 taken as a basis. --2 Preceded by. --3 Joined, mixed, connected with. [] --4 Possessed of; Śi. 16. 7. --5 Ready; deputed to act as a spy. --6 Given, bestowed.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0322-c)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
उपहित त्रि० उप + धा--क्त । १ निहिते २ अर्पिते ३ समीप- स्थापिते ४ आरोपिते च । “बलमुपहितशोभां तूर्णमायाद- योध्याम्” भट्टिः । “पुष्पं प्रबालोपहितं यदि स्यात्” कुमा० । ५ उपाधिसङ्गते उपलक्षिते “अन्तःकरणो- पहितं चैतत्यं जीवः अज्ञानोपचैतन्यमीश्वरः” वेदान्तप० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (1342,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें