🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:49:19 PM · CDSHARMA.IN

📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश

अर्थ · व्याकरण · व्युत्पत्ति · पर्याय · समास · शास्त्रीय उद्धरण — पाँच प्रामाणिक कोश व अमरकोश एक साथ

279,511 शीर्ष-शब्द · 452,554 कोश-प्रविष्टियाँ

कुन्ति
kunti
🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
कुन्ति m. pl. N. of a people, Kāṭh.; Pāṇ. iv, 1, 176; MBh. &c.
a prince of that people (also called Kunti-bhoja), Hariv. &c.
N. of a son of Dharma-netra, VP.
of a son of Netra and grandson of Dharma, BhP. ix, 23, 21 ff.
of a son of Kratha, BhP. ix, 24, 3; VP.
of a son of Vidarbha and father of Dhṛṣṭa, Hariv.
of a son of Supārśva and grandson of Sampāti and great-grandson of Garuḍa, MārkP.
of a son of Kṛṣṇa, BhP. x, 61, 13.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (291,1)
स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
कुंतिः N. of a king, son of क्रथ. --Comp. --भोजः N. of a Yādava prince, king of the Kunties, who being childless, adopted Kuntī.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0409-b)
स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
कुन्ति पु० भूम्नि कम--झिच् पृषो० । १ देशभेदे “कुन्तयोऽवन्त यश्चैव तथैवापरकुन्तयः” भा० भी० ९ अ० जनपदोक्तौ तेषां राजा अण् । कौन्त तद्देशनृपे पु० बहुषु तस्य लुक् । कुन्तयः तन्नृपेषु भूम्नि । “सुस्थलाश्च मुकुट्टाश्च कुलिन्दाः कुन्तिभिः सह । साल्वायनाश्च राजानः” भा० स० १३ अ० । विदर्भवंशजे क्रथस्य पुत्रे ३ नृपभेदे “तस्यां विदर्मोऽजन- यत् पुत्रौ नाम्ना कुशक्रथौ” इत्युपक्रमे “क्रथस्य कुन्तिः पुत्रोऽभूद्रुचिस्तस्याथ निर्वृतिः” भाग० ९ । ३ । २ । “कुन्तेः सख्युः पिता शूरोह्यपुत्रस्य पृथामदात्” तत्रैव २४ अ० १९ श्लो० । कार्त्तकौ० सुराष्ट्रेण सहद्व० प्रकृतिस्वरः
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (2100,a)
स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🔗 इससे बने/आरम्भ होने वाले शब्द (समास व व्युत्पन्न)
स्रोत व श्रेय:
  • हिन्दी शब्दसागर — नागरी प्रचारिणी सभा, काशी (1916–1928; सं. श्यामसुन्दरदास आदि)। सार्वजनिक (मुक्त) कृति। डिजिटल पाठ: indic-dict (sanskrit-coders) परियोजना — OCR से बना होने के कारण कहीं-कहीं वर्तनी-दोष सम्भव।
  • Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
  • V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
  • तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
  • राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।

Cologne Digital Sanskrit Dictionaries के डिजिटल पाठ CC BY-NC-SA लाइसेंस के अनुसार निःशुल्क, गैर-व्यावसायिक उपयोग हेतु श्रेय सहित प्रस्तुत हैं। यह शब्दकोश-सेवा पूर्णतः निःशुल्क है। पुराने मुद्रित ग्रन्थों के डिजिटल पाठ में कहीं-कहीं टंकण/OCR दोष सम्भव हैं — सन्देह होने पर "📄 मूल मुद्रित पृष्ठ" देखें।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें