भल्लूकः, पुं, (भल्लते इति । भल्ल + “उलूकादयश्च ।” उणा० ४ । ४१ । इति ऊकप्रत्ययेन साधुः ।) जन्तुविशेषः । भालूक इति भाषा । तत्पर्य्यायः । ऋक्षः २ भल्लः ३ सशल्यः ४ दुर्घोषः ५ भल्लुकः ६ पृष्ठदृष्टिः ७ द्राघिष्ठः ८ दीर्घकेशः ९ चिरायुः १० दुश्चरः ११ दीर्घदर्शी १२ । इति राज- निर्घण्टः ॥ भालुकः १३ भालूकः १४ अच्छः १५ भाल्लूकः १६ भीलूकः १७ । इति शब्दरत्नावली ॥ (यथा, महाभारते । १२ । ११६ । ६ । “सिंहव्याघ्रगणाः क्रूरा मत्ताश्चैव महागजाः । द्वीपिनः खड्गभल्लूका ये चान्ये भीम- दर्शनाः ॥” कोशस्थप्राणिविशेषः । तद्यथा, -- “शङ्खशङ्खनखशुक्तिशम्बूकभल्लूकप्रभृतयः को- शस्थाः ।” इति सुश्रुते सूत्रस्थाने ४६ अध्यायः ॥) श्योनाकप्रभेदः । (यथास्य पर्य्यायः । “श्योनाको भूतपुष्पश्च पूतिवृक्षो मुनिद्रुमः । दीर्घवृन्तश्च कट्वङ्गो भल्लूकष्टुण्टकोऽरणुः ॥” इति वैद्यकरत्नमाला ॥) कुक्कुरः । इति राजनिर्घण्टः ॥
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (3-487-a) स्रोत: राधाकान्तदेव, शब्दकल्पद्रुम (1822–1858). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।